Wakacje to czas odpoczynku, ale dla polskich szpitali to okres dramatycznego kryzysu – dramatycznie brakuje krwi, której wciąż nie potrafimy wyprodukować. Możesz to zmienić. Oddając krew, zyskujesz dni wolne i darmowe badanie, ale przede wszystkim ratujesz komuś życie. Spełniasz kryteria? Nie czekaj, aż media podniosą alarm. Zostań krwiodawcą już tego lata!
Tekst ukazał się w Magazynie Zero#2.
- Wyjazdy regularnych dawców oraz wzrost liczby wypadków drogowych sprawiają, że latem zapasy krwi dramatycznie kurczą się każdego dnia.
- Każda donacja to nie tylko pomoc chorym, ale też realne korzyści dla Ciebie: 4500 kcal w czekoladach, 2 dni w 100% płatnego urlopu oraz ulga podatkowa w PIT.
- Za krew nie płaci się gotówką, by wykluczyć ryzyko kłamstw w ankietach zdrowotnych. Czystość krwi i szczerość dawcy to jedyna polisa życiowa dla pacjentów.
Rozpoczęły się wakacje. Za chwilę, jak co roku, media podniosą alarm, że w Polsce dramatycznie brakuje krwi. W poprzednim numerze pisałem, że jeśli koniecznie chcecie co roku robić sobie morfologię, to jest jeden prosty sposób, który ma sens – oddać krew, a samo badanie otrzymacie przy okazji. Skąd ten powracający o tej porze roku problem braku krwi? Kiedy i gdzie można ją oddać? Co dostaniemy w zamian? Napiszę już na wstępie – jeśli tylko możecie – zostańcie krwiodawcami już tego lata!
Przeczytaj również: Dieta ketogeniczna pod lupą. Obiecujące wyniki nowych badań
Czy i jakiej krwi brakuje?
W każdej chwili możecie wejść na stronę internetową najbliższego Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, by sprawdzić, czy akurat w waszej okolicy nie brakuje krwi, którą wy możecie oddać. Dla przypomnienia, są cztery główne grupy krwi: A, B, AB i 0. Każda z nich może być RhD dodatnia (+) lub ujemna (-), co oznacza łącznie osiem rodzajów krwi.
Dlaczego latem brakuje krwi?
Po pierwsze znikają krwiodawcy, najczęściej studenci, którzy w czasie wakacji wyjeżdżają lub wracają do rodzinnych domów. Po drugie – wakacje to okres zwiększonej liczby wypadków i urazów wielonarządowych, które wymagają przetoczenia składników krwi, by uniknąć powikłań masywnego krwawienia u ich ofiar.
Przeczytaj również: Pogoda na sen. Najlepszy sposób na zdrowe życie
Kto może oddać krew?
Zdrowa osoba w wieku 18–65 lat, która waży co najmniej 50 kg. Jeśli miałeś ostatnio wykonywany:
- zabieg kosmetyczny z naruszeniem skóry (np. makijaż permanentny);
- piercing;
- tatuaż;
- zabieg chirurgiczny;
- zabieg stomatologiczny;
- endoskopię (gastroskopia, kolonoskopia, itd.);
krew możesz oddać dopiero po czterech miesiącach od tej procedury.
Dodatkowo w wyniku wymienionych niżej stanów niezdolność do oddania krwi wynosi:
- po infekcji i antybiotyku – co najmniej dwa tygodnie
- po ciąży – sześć miesięcy
- po szczepieniu – od dwóch dni do trzech miesięcy
- po wyjeździe do kraju, gdzie występują choroby zakaźne przenoszone drogą krwi – dziesięć do dwunastu miesięcy.
Przeczytaj także: Nowe wytyczne dotyczące zdrowia jelit. Naukowcy odkryli zaskakujące powiązania
Choroby dyskwalifikujące z bycia krwiodawcą to:
- nowotwór złośliwy
- HIV, HCV, HBV i kiła
- choroby autoimmunologiczne
- cukrzyca leczona insuliną
- ciężkie choroby układu krążenia, oddechowego, pokarmowego, nerwowego czy krwi.
Inne kryteria dyskwalifikujące:
- ryzykowne zachowania seksualne
- stosowanie środków psychoaktywnych.
Co można oddać i jak często?
- krew pełną – co osiem tygodni
- osocze – co cztery tygodnie
- płytki krwi – co cztery tygodnie.
Co otrzymujemy w zamian?
- posiłek regeneracyjny – czekolady o sumie kalorycznej odpowiadającej kaloryczności oddanej krwi – 4500 kcal
- dwa dni wolnego – na dzień donacji krwi oraz dzień następny – płatne 100 proc.
- możliwość odliczenia wartości oddanej krwi od podatku (jako darowizna w PIT).
Po oddaniu pięciu litrów przez kobietę i sześciu litrów przez mężczyznę przyznawany jest tytuł Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi, który uprawnia do korzystania z:
- ochrony zdrowia w ramach NFZ poza kolejnością
- darmowych leków i dodatkowych zniżek na leki refundowane.
Gdzie oddać krew?
Na stronie RCKiK znajduje się spis miejsc pobrań w waszej okolicy, gdzie można oddać krew oraz lista organizowanych w najbliższym czasie akcji, podczas których specjalnie przystosowany autobus umożliwia oddanie krwi „w terenie".
Dlaczego, skoro krew jest bezcenna, nie płacą za nią gotówką?
Z prostej przyczyny. Krwiodawca musi wypełnić intymną ankietę dotyczącą choćby jego zachowań seksualnych. W przypadku, kiedy z oddawania krwi uczyniono by „zawód", za który otrzymujemy wynagrodzenie, wzrosłoby ryzyko, że krwiodawcy kłamaliby w ankietach.
Niestety na obecnym poziomie rozwoju medycyny istnieje „okienko" – od zakażenia się chorobami przenoszonymi drogą krwi – do momentu, kiedy są one możliwe do wykrycia. Stąd istnieje niskie ryzyko, że krwiodawca akurat w tymże „okienku" się znajduje, i krew – mimo że w badaniach wyjdzie „czysta", czystą tak naprawdę nie jest.
Właśnie temu służy np. warunek odczekania czterech miesięcy od endoskopii czy operacji do momentu, kiedy możemy oddać krew. To dla bezpieczeństwa krwiobiorców, którzy nie mają innego leku niż krew od żywego dawcy. A dziś jeszcze krwi i jej składników nie potrafimy wyprodukować.
Dlatego bardzo do was apeluję: jeśli tylko możecie i spełniacie kryteria opisane wyżej – idźcie oddać krew i uratujcie komuś życie!