W gęstym lesie w pobliżu osady Zagrody na północy Polski odkryto ślady średniowiecznego, wymarłego miasta. Na miejscu odnaleziono ok. 400 zabytkowych narzędzi, a także fortyfikacje czy fosę.
- Średniowieczne miasto Stolzenberg odkryto w pobliżu osady Zagrody koło Sławoborza (woj. zachodniopomorskie).
- Na miejscu znaleziono narzędzia, elementy stroju czy monety. Wiadomo, że miasto założono pod koniec XIII lub na początku XIV wieku.
- Z ustaleń archeologów wynika, że miasto zostało nagle opuszczone.
Stolzenberg zajmował około 6 hektarów, w centrum prawdopodobnie miał rynek otoczony działkami mieszczańskimi, z których tylko część została zabudowana. W mieście znajdowała się też główna ulica prowadząca do bramy miejskiej. Tak wynika z ustaleń archeologów z Fundacji Relicta, którzy zajmowali się badaniem pozostałości po średniowiecznej wiosce.
Średniowieczne miasto odkryte na północy Polski. Założono je w XIII wieku
Miasto znajdowało się na terenie, który obecnie pokrywa gęsty las. To pozwoliło na lepsze zachowanie się pozostałości po budynkach czy drogach. Na miejscu przeprowadzono datowanie radiowęglowe materiału, które wykazało, że miasto istniało już w pierwszych dziesięcioleciach XIV wieku. Założono je prawdopodobnie w drugiej połowie XIII lub w początkach XIV wieku.
Obecnie trudno wskazać, kto zakładał miasto. Najbardziej prawdopodobne wydaje się, że byli to margrabiowie brandenburscy z Nowej Marchii. Na to wskazuje też m.in. układ dróg czy zabudowań w Stolzenbergu, przypominający to, jak wyglądały miasta założone na prawie niemieckim.
Możliwy kształt średniowiecznego miasto Stolzenberg (fot. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego / Inne)
Prace w pobliżu osady Zagrody były prowadzone już od 2021 r., a w ubiegłym roku przeprowadzono analizy geofizyczne, skaning LiDAR z wykorzystaniem drona oraz odwierty geologiczne. Archeologowie potwierdzili, że miejscowość zajmowała ok. sześciu hektarów, a pod ziemią znajdowały się „nietypowe struktury”, które przypominały budynki.
W 2020 i 2021 r. archeolodzy z Fundacji Relicta we współpracy z Grupą Eksploracyjno-Poszukiwawczą „Parsęta” odnaleźli w Stolzenbergu metalowe narzędzia, części strojów oraz monety. Jak informowano, niektóre zabudowania zostały zachowane w dobrym stanie, bo miejsce, w którym leżą, jest zalesione i niezabudowane.
Naukowcy nie wiedzą jeszcze, ile osób mieszkało w średniowiecznej osadzie, ani dlaczego nagle ją opuszczono. Podczas kolejnych sezonów poszukiwań badania archeologiczne mają pomóc to ustalić. Chodzi m.in. o znalezienie miejsca, w którym znajdował się kościół i cmentarz datowany na 1291 rok, a ulokowany w pobliżu Stolzenberga.
