Państwowa Inspekcja Pracy podsumowała swoje działania kontrolne po zmianie prawa z lipca 2026 r. Od tego czasu inspektorzy wydali ponad 100 poleceń potwierdzających zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Mocno wzrosła liczba skarg na nieprawidłową formę zatrudnienia. PIP bada zgłoszone przypadki.
- PIP podsumowała swoje działania po wejściu nowych przepisów pozwalających na zamianę umów zlecenie i umów o dzieło na etaty.
- Inspektorzy wydali 121 poleceń potwierdzających zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.
- Od 8 lipca do 13 sierpnia do PIP wpłynęło 690 skarg i wniosków dotyczących nieprawidłowego wyboru cywilnoprawnej formy zatrudnienia.
Reforma Państwowej Inspekcji Pracy weszła w życie 8 lipca br., a wraz z nią – przepisy nadające inspekcji uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę.
Ceny paliw znów w górę. W środę drożej za benzynę i diesel
Inspektorzy PIP ruszyli w teren
Zgodnie z nowymi regulacjami Państwowa Inspekcja Pracy najpierw nakazuje pracodawcy likwidację stwierdzonych uchybień. Jeśli firma nie zastosuje się do tych zaleceń, inspektor PIP ma prawo wnioskować do Okręgowego Inspektora Pracy o odgórną zmianę formy zatrudnienia pracownika – przekształcenie umowy cywilnoprawnej w etat.
PIP poinformowała, że w okresie od 8 lipca do 13 sierpnia wpłynęło do niej 690 skarg i wniosków dotyczących nieprawidłowego wyboru cywilnoprawnej formy zatrudnienia. Od 1 stycznia bieżącego roku tych skarg jest łącznie 1794 (w analogicznym okresie ubiegłego roku było ich 619).
Przeważająca część skarg dotyczy nieprawidłowego zawarcia umowy zlecenia.
Jak czytamy na stronach PIP, osoby wnoszące skargi pracują zarówno w usługach, handlu, jak i na produkcji. Pojawiają się też skargi dotyczące podmiotów leczniczych czy ogólnopolskich sieci gastronomicznych. Do PIP w kwestii nieprawidłowości w umowach zgłaszają się również osoby wykonujące pracę platformową oraz osoby zatrudnione w branży ochroniarskiej.
Inspektorzy pracy w okresie od 8 lipca 2026 r. podjęli już ponad 100 kontroli w zakresie przestrzegania zakazu zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi. Z tych kontroli 35 zostało już zakończonych. Ponadto wydali 121 pisemnych poleceń potwierdzenia zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w przypadkach, gdy zakwestionowali wybór cywilnoprawnej formy zatrudnienia.
Na dzień przekazania tych informacji nie zaszły w tych sprawach okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji przez Okręgowego Inspektora Pracy.
Firmy nie czekają na kontrole PIP i same zmieniają umowy
„Warto wskazać, że notujemy także pozytywne efekty reformy, polegające na dobrowolnym dokonywaniu przez pracodawców zmian nieprawidłowo wybranych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę, bez stosowania środków prawnych przez inspektorów pracy” – mówi Główny Inspektor Pracy Janusz Krasoń, cytowany w komunikacie prasowym PIP.
Od 8 lipca do 6 sierpnia w trakcie kontroli inspektorzy pracy uzyskali informacje o 201 przypadkach zmiany funkcjonującej umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę jeszcze przed dokonaniem w tym zakresie szczegółowych ustaleń przez inspektora pracy i skierowaniem środków prawnych.
Pracodawcy pytają, PIP wydaje interpretacje
Do PIP napływają także wnioski o wydanie interpretacji indywidualnych dotyczących wyboru podstawy zatrudnienia. To prawo przysługujące pracodawcy. Może on wystąpić do PIP z wnioskiem o sprawdzenie czy sposób, w jaki zatrudnia swoich pracowników, jest zgodny z prawem, a jeżeli nie – jak doprowadzić to zatrudnienie do stanu zgodnego z prawem.
Od 8 lipca Główny Inspektor Pracy wydał siedem decyzji w sprawie takiej właśnie interpretacji indywidualnej. W dwóch przypadkach uznał za prawidłowe stanowisko wnioskodawców, którzy opisane przez siebie stany faktyczne kwalifikowali jako stosunki cywilnoprawne. W pięciu przypadkach Główny Inspektor Pracy zakwestionował zaś stanowisko wnioskodawców, uznając – wbrew twierdzeniom stron – iż z opisanego stanu faktycznego wynika, że właściwym wyborem jest stosunek pracy.
Polacy oddają butelki, policja kupuje wodę bez kaucji. Ujawniamy absurd systemu
Od decyzji PIP przekształcającej nieprawidłowo zawartą umowę w umowę o pracę można wnieść odwołanie do sądu pracy. Mogą to zrobić zarówno pracodawca, jak i pracownik. Mają na to 30 dni. Ustawa przewiduje, że rozpatrzenie odwołania przez sąd ma nastąpić w ciągu miesiąca.