Banialuki, które wygadywał Tomasz Sakiewicz w Krakowie, mogły się powiedzieć każdemu. Każdemu, kto nasiąkł stylem charakterystycznym dla bełkotu tzw. mediów społecznościowych. Warto jednak dostrzec w tych wypowiedziach specyficzny rys, charakterystyczny dla środowisk prawicowych.
Z daleka, ale bez przesady
Po pierwsze, prawicowe myślenie w Polsce już od pokoleń boryka się z problemem państwa.
Z jednej strony obóz ten, poniekąd z natury, jest propaństwowy. Nie wierzy on w anarchistyczne ideały, nie wierzy w kolektywy i samoorganizujące się społeczeństwo (o którym tak pięknie pisano w programie I Zjazdu „Solidarności” w 1981 r.). Wierzy, że aby obywatele mieli wolność osobistą, muszą być chronieni przez mundury i niezależny sąd. Aby obywatele mogli swobodnie działać na wolnym rynku, muszą być pewni jakości sądu, profesjonalnej skarbówki, służby celnej itd. Przyda się nawet państwowa kontrola działań mogących stawiać polskiego producenta na przegranej pozycji wobec międzynarodowych koncernów. Aby obywatele mogli organizować NGO, muszą mieć partnera w postaci bezstronnej i skutecznej administracji państwowej i samorządowej.
Z drugiej strony żywy jest na prawicy gen szlacheckiej wolności. W tym ujęciu państwo ma być na gwizdek – kiedy coś mi nie wychodzi. Tak na co dzień państwo jest po to, aby trzymać się ode mnie z daleka. Nawet (?) wtedy, kiedy palę śmieciami w kominku albo nie wysyłam dzieci na szczepienia. Moja sprawa.
Pałac Prezydencki zaprasza na konsultacje. Minister chce rozmawiać o TK
PiS, będąc u władzy, wylansowało hasło „murem za mundurem”, przy okazji boju z migrantami. Zresztą to, co wyróżniało w latach 90. środowisko Jarosława Kaczyńskiego, to było podnoszenie wagi administracji i polityki państwa – w czasach, kiedy powszechnie wyznawano np. ideał państwa bez polityki gospodarczej, a policję i wojsko traktowano jako zło konieczne. Ale duch sarmacki czuwa. Przykładowo, w ostatnich tygodniach widzimy, jak pisowskie ideały zepchnięte zostały w cień przez sarmackiego rycerza walczącego z totalitarnym złem – oddziałami „ZOMO”, czyli oddziałami prewencji demokratycznej Polski.
Kiedy rzeczywistość mówi „sprawdzam”, jak podczas tragedii w Krakowie, zaczyna się w niejednej prawicowej głowie mętlik. Sakiewicz nadawał jeszcze na fali „policja zagraża Polakom”, nieświadom, że dosłownie za chwilę zastąpi ją fala solidarności z policjantami. Jednak obie sprzeczne narracje omawiające pracę policji – służby narodowi i pętania narodu – są obecne na prawicy. Obie są przecież prawicowe, bo współczesna prawicowość Polaków to groch z kapustą, a nie spójna idea.
Żurek o Sądzie Najwyższym i sprawie Święczkowskiego. „Pieczątka z ziemniaka”
Trumpowski styl
Po drugie, prawicowe myślenie niszczone jest przez pęknięcie cywilizacyjne, które dopadło wszystkich.
Co do zasady, prawica broni pewnego sprawdzonego zestawu wartości i tego, co najlepsze w tradycyjnym ładzie politycznym. Na tym polu przepycha się z lewicą, współcześnie – również z liberalizmem lewicowym. Bo tam mamy skłonność do gorączki bodźców, duchowej niewoli wobec wielkich, ideologicznych celów. A także do radości z każdego osłabienia zdrowego rozsądku, gdyż ten dławi emocjonalne gejzery „obudzenia” i zastąpienie polityki realnej polityką emocjonalnych skoków.
Jednak współczesna prawica lubi ten styl (by tak rzec, trumpowski). Projekty widma, oskarżycielski mesjanizm, działania nakierowane na krótkotrwały emocjonalny efekt… Napuszczenie na kogoś lub na coś, w tym na własne państwo. Z dziwnym przekonaniem, że niszczenie instytucji jest również niczym innym, jak politycznym performance'em. I że do wesela się zagoi.
