Napięcie wokół Trybunału Konstytucyjnego sięga zenitu, a polityczny spór wymyka się spod kontroli. Prof. Joanna Juchniewicz, konstytucjonalistka z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, bije na alarm: przekraczane są kolejne granice trójpodziału władz. Ekspertka punktuje błędy polityków i nie pozostawia złudzeń – w dobie skrajnej polaryzacji ustrojowy „reset” pozostaje odległą perspektywą.
- Protesty pod Trybunałem Konstytucyjnym i podgrzewanie nastrojów przez polityków stwarza realne niebezpieczeństwo – przekonuje prof. Joanna Juchniewicz.
- – Obserwując to, co dzieje się pod Trybunałem, jestem po prostu przerażona eskalacją nastrojów – ocenia konstytucjonalistka.
- Ekspertka zwraca uwagę na rażące przykłady łamania zasady trójpodziału władzy: zarówno przez polityków, jak i sędziów na wysokich stanowiskach.
Przed budynkiem Trybunału Konstytucyjnego trwa protest zwolenników prezesa Bogdana Święczkowskiego. W piątek sędziowie wybrani już przez nową większość sejmową ogłosili odsunięcie od obowiązków prezesa TK. Teren wokół trybunału zabezpieczają funkcjonariusze policji. Były już pierwsze zatrzymania.
Przed gmach przy warszawskiej Al. Szucha przybywają kolejni politycy. Na miejscu pojawili się m.in. Jarosław Kaczyński, Mateusz Morawiecki i Grzegorz Braun. Prezes Prawa i Sprawiedliwości wezwał prezydenta do interwencji. Karol Nawrocki przerwał podróż do Senegalu i wrócił do Polski.
Czytaj również: Policja na terenie Trybunału Konstytucyjnego. „Trwają działania” [RELACJA NA ŻYWO]
W rozmowie z portalem Zero prof. Joanna Juchniewicz, konstytucjonalistka z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego zwraca uwagę na konsekwentne naruszanie przez polityków zasady trójpodziału władz.
„Jestem po prostu przerażona eskalacją nastrojów”
Zdaniem ekspertki kryzys doszedł do punktu, z którego trudno dostrzec drogę powrotną. – Obserwując to, co dzieje się pod Trybunałem, jestem po prostu przerażona eskalacją nastrojów. To, co zgromadzeni wykrzykują pod adresem policjantów, budzi mój głęboki niepokój – mówi prawniczka.
Juchniewicz obawia się, by z pozoru drobne incydenty nie przerodziły się w sytuację trudną do opanowania.
Korzeni obecnego paraliżu upatruje w niewłaściwych posunięciach głowy państwa. – Zbieramy dziś owoce tego, co wydarzyło się przed wieloma miesiącami. Prezydent nie ma żadnych instrumentów prawnych do tego, by oceniać kandydatów wybranych przez Sejm na sędziów TK – wyjaśnia prof. Juchniewicz, odnosząc się do odmowy przyjęcia ślubowania od nowo wybranych członków gremium.
Skierowanie przez prezydenta do TK wniosku o rozstrzygnięcie rzekomego sporu kompetencyjnego z marszałkiem Sejmu nazywa zabiegiem pozbawionym jakiejkolwiek racji bytu. – W tej sprawie nie ma mowy o żadnym konflikcie uprawnień, ponieważ marszałek Sejmu nie uzurpuje sobie kompetencji do odbierania sędziowskich ślubowań – tłumaczy.
Prof. Juchniewicz o obowiązkach sędziów
Prawniczka nie kryje ogromnych zastrzeżeń zarówno wobec polityków obozu rządzącego jak i opozycji, zarzucając im wybiórczą interpretację prawa na potrzeby tworzenia uproszczonych komunikatów dla elektoratu. Ostro krytykuje również wizyty parlamentarzystów w siedzibie TK.
– Sąd konstytucyjny to instytucja o absolutnie wyjątkowym przeznaczeniu, od której przedstawiciele władzy ustawodawczej i wykonawczej powinni zachowywać dystans – zaznacza.
Pytana o słowa pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, który w wywiadzie dla Kanału Zero wydarzenia w trybunale nazwał „zamachem stanu”, prof. Juchniewicz podkreśla że zasada dystansu dotyczy także ustaleń między prezydentem a Sądem Najwyższym. – Ewentualne spotkania najwyższych urzędników państwowych muszą mieć charakter w pełni formalny i transparentny – przekonuje.
Czytaj również: Pierwszy prezes SN o „zamachu stanu”. „Jestem zbulwersowany i oszołomiony”
Ustrojowy „reset”? Nie widać go na horyzoncie
Uwadze badaczki z UWM nie umykają również zachowania samych orzeczników. Prof. Juchniewicz surowo ocenia publicystyczne zapędy sędziów TK, ubolewając nad tym, że niektórzy z nich przybierają retorykę zawodowych polityków i jawnie manifestują swoje sympatie. W tym kontekście przywołuje niedawny wywiad prezesa TK Bogdana Święczkowskiego dla Kanału Zero.
– Żaden sędzia konstytucyjny nie powinien komentować w mediach posunięć rządu; niezawisłość wymaga pozostawienia osobistych poglądów za drzwiami sali rozpraw – podkreśla prawniczka.
Według prof. Juchniewicz, w tak spolaryzowanych realiach pomysł ustrojowego „resetu” wokół Trybunału Konstytucyjnego wydaje się koncepcją zupełnie nierealistyczną. – Odnowa na poziomie samej Konstytucji wymagałaby ogólnonarodowego konsensusu, którego na horyzoncie po prostu nie widać – ocenia.
Jak tłumaczy, przeciętny obywatel, permanentnie zasypywany sprzecznymi opiniami prawników, dawno stracił zaufanie do instytucji państwa. – Jeżeli obóz obrońców TK się nie cofnie, a politycy nie zrezygnują z eskalowania sporu na ulicach, szanse na uzdrowienie polskiego sądownictwa spadną do zera – konkluduje ekspertka.
Akcja pod Trybunałem
W piątek po południu KSP poinformowała, że funkcjonariusze Policji realizują czynności ustawowe na terenie siedziby Trybunału Konstytucyjnego, ale nie ma ich w budynku TK. Przed siedzibą TK trwa protest.
Sędzia Anna Korwin-Piotrowska nową kierującą Trybunałem Konstytucyjnym – wynika z informacji przekazanych PAP przez Macieja Taborowskiego, Magdalenę Bentkowską i Macieja Berka, wybranych przez Sejm do TK.
Kto kieruje Trybunałem Konstytucyjnym? Sprzeczne oświadczenia
Na stronie internetowej TK pojawiła się informacja „w sprawie zarządzenia przerwy w czynnościach służbowych Bogdana Święczkowskiego oraz Bartłomieja Sochańskiego”, a więc prezesa i wiceprezesa TK.
Na koncie TK na portalu X pojawił się z kolei wpis, że doszło do bezprawnego przejęcie strony internetowej Trybunału. „Prezesem jest nadal Bogdan Święczkowski. Anna Korwin-Piotrowska nie jest sędzią TK” – czytamy.
Następnie prokurator generalny Waldemar Żurek poinformował, że przekazał do TK pięć wniosków o uchylenie immunitetu – cztery dotyczą Święczkowskiego, piąty Sochańskiego.
Może zainteresuje Cię również:
