W sobotę o północy rozpocznie się cisza wyborcza przed niedzielnymi przedterminowymi wyborami prezydenta Krakowa. Czy obowiązuje ona w całym kraju? Jaka kara grozi za jej złamanie? Oto najważniejsze informacje.
- Wybory prezydenta Krakowa odbędą się w niedzielę 27 września, a lokale będą czynne od godz. 7 do godz. 21.
- O północy z piątku na sobotę w całym kraju rozpocznie się cisza wyborcza, która potrwa do zakończenia głosowania w niedzielę.
- Ciszę wyborczą narusza każdy element czynnej agitacji wyborczej, czyli publicznego nakłaniania lub zachęcania do głosowania w określony sposób.
Mieszkańcy stolicy Małopolski wybiorą nowego prezydenta po tym, jak w majowym referendum zdecydowali o odwołaniu Aleksandra Miszalskiego z funkcji prezydenta miasta. O północy z piątku na sobotę w całym kraju rozpocznie się cisza wyborcza, która potrwa do zakończenia głosowania w niedzielę. Zgodnie z Kodeksem wyborczym, na 24 godziny przed dniem głosowania oraz w dniu głosowania zabroniona jest agitacja wyborcza.
Czytaj także: Gdzie podziały się pieniądze Krakowa? Dług rośnie, inwestycji ubywa
Czego nie wolno podczas ciszy wyborczej?
Ciszę wyborczą narusza każdy element czynnej agitacji wyborczej, czyli publicznego nakłaniania lub zachęcania do głosowania w określony sposób. W tym czasie nie można m.in. zwoływać zgromadzeń, organizować pochodów i manifestacji, wygłaszać przemówień ani rozpowszechniać materiałów wyborczych.
Samo zachęcanie do udziału w wyborach nie jest natomiast agitacją. Można przypominać o konieczności spełnienia obywatelskiego obowiązku, o ile komunikat nie zawiera elementów poparcia dla konkretnego kandydata lub komitetu wyborczego.
Zakaz obejmuje również Internet. Oznacza to, że w czasie ciszy wyborczej nie wolno publikować treści, które nakłaniają wyborców do głosowania na określonego kandydata. Dotyczy to także aktywności w mediach społecznościowych.
Plakaty mogą pozostać, ale są ograniczenia
Materiały wyborcze umieszczone przed rozpoczęciem ciszy wyborczej nie muszą być usuwane. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku aktywnego wykorzystywania ich do prowadzenia kampanii. Przykładem może być pojazd oklejony plakatami wyborczymi, który porusza się po ulicach w czasie ciszy.
Szczególne zasady obowiązują również w lokalach wyborczych. Podczas głosowania zabroniona jest agitacja polegająca m.in. na eksponowaniu symboli, obrazów, znaków lub napisów kojarzonych z kandydatami albo komitetami wyborczymi.
Sondaże objęte szczególnym zakazem
W czasie ciszy wyborczej nie wolno także podawać do publicznej wiadomości wyników sondaży. Zakaz obejmuje zarówno badania dotyczące przewidywanych zachowań wyborców i wyników wyborów, jak i sondaże prowadzone w dniu głosowania.
Za publikację takich informacji grozi szczególnie wysoka grzywna. Zgodnie z zasadami dotyczącymi ciszy wyborczej kara za podawanie wyników sondaży może wynieść od 500 tys. zł do 1 mln zł.
O naruszeniu decydują organy ścigania i sądy
PKW podkreśla, że ocena, czy doszło do złamania zakazu agitacji wyborczej, należy do organów ścigania i sądów. Oznacza to, że nie każda publikacja dotycząca wyborów automatycznie jest agitacją.
Osoba, która uważa, że doszło do naruszenia ciszy wyborczej, powinna zgłosić sprawę bezpośrednio policji. To odpowiednie organy oceniają następnie charakter zdarzenia i podejmują decyzję o dalszym postępowaniu.
W praktyce w czasie ciszy wyborczej szczególną ostrożność powinny zachować także redakcje i wydawcy internetowi. Informacje organizacyjne o głosowaniu mogą być publikowane, jednak treści nie mogą zawierać elementów nakłaniania do oddania głosu na konkretnego kandydata lub komitet.
Czytaj także: Aktywiści straszą: powietrze w Krakowie zabija. Powołują się na tajne dane
Co po pierwszej turze?
Jeżeli w niedzielę żaden z kandydatów nie uzyska więcej niż połowy ważnie oddanych głosów, odbędzie się druga tura. Zgodnie z kalendarzem wyborczym została ona wyznaczona na 11 października. Wezmą w niej udział dwaj kandydaci z najwyższymi wynikami w pierwszej turze. W dniu wyborów informacje o przebiegu głosowania i wynikach będą publikowane za pośrednictwem Państwowej Komisji Wyborczej.
Obejrzyj również: