Po artykule Zero.pl Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych opublikował sprawozdanie finansowe za 2024 r. i potwierdził, że na cele statutowe wydał zaledwie czwartą część zebranych funduszy. Organizacja nie odniosła się do żadnej z opisanych przez nas tez ani ujawnionych dokumentów, tylko postanowiła zablokować na X autora tekstu.
- Publikacja zaległych sprawozdań finansowych przez OMZRiK nastąpiła dopiero po artykule Zero.pl dotyczącym działalności fundacji i jej finansów.
- Ujawnione dokumenty potwierdziły, że organizacja przeznaczała jedynie część zebranych środków na realizację celów statutowych, mimo regularnych apeli o pilne wsparcie finansowe.
- Fundacja nie odniosła się jednak merytorycznie do kluczowych ustaleń opisanych w publikacji Zero.pl.
W czwartek portal Zero.pl ujawnił kulisy działalności Ośrodka Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych, założonego przez Rafała Gawła. Gaweł, który przebywa obecnie w Norwegii i otrzymał tam azyl polityczny, jest w Polsce prawomocnie skazany za oszustwa finansowe i poszukiwany listem gończym.
Jak informowaliśmy, organizacja zebrała na portalu Zrzutka.pl ponad 1,5 mln zł. Opisywaliśmy, że w niektórych latach fundacja przeznaczała na realizację celów statutowych mniej niż 10 proc. środków pochodzących z darowizn. Jednocześnie OMZRiK regularnie apelował o pilne wsparcie finansowe, choć zdarzało się, że kończył rok z nadwyżką sięgającą około 200 tys. zł.
Do tej pory – od 2022 r. – organizacja nie publikowała na swojej stronie aktualnych sprawozdań finansowych. Zmieniło się to po tekście Zero.pl. W piątek na stronie OMZRiK można już przejrzeć sprawozdania z działalności fundacji za 2023 i 2024 r. Dokumenty potwierdzają to, o czym informowało Zero.pl.
W sprawozdaniu wskazano, że większe wydatki fundacji w 2024 r. dotyczyły współpracy z kancelariami prawnymi, biurem księgowym, zakupu wyposażenia i urządzeń biurowych, a także opłacenia usług prawnych dla ofiar przestępstw z nienawiści.
Z raportu wynika, że fundacja zanotowała ponad 422 tys. zł przychodów ze swojej działalności, z czego całość stanowiły darowizny. Na realizację celów statutowych Ośrodek wydał zaledwie czwartą część wszystkich przychodów – 107,5 tys. zł. Wskazano też na koszty administracyjne (blisko 7,5 tys. zł) oraz pozostałe koszty – to ponad 600 zł.
Gaweł nie wraca, bo boi się zemsty prezydenta? Rzecznik Nawrockiego komentuje
W 2024 r. OMZRiK zatrudniał na umowę o pracę dwie osoby – prezesa zarządu oraz pracownika biurowego – które zarobiły 68,5 tys. zł. Na „inne świadczenia” związane z wynagrodzeniami wydano dodatkowo 14 tys. zł. Fundacja zapewniła też, że w roku sprawozdawczym nie udzielała żadnych pożyczek. Na koniec 2024 r. na rachunkach bankowych posiadała 2353 zł. Aktywa fundacji wyceniono na blisko 880 tys. zł, a zobowiązania na prawie 496 tys. zł.
– Śledząc działania Ośrodka i jego założyciela od wielu lat można odnieść wrażenie, że nie o walkę z rasizmem tu chodzi, ale o cyniczne wykorzystywanie emocji wokół niego do realizowania prywatnych interesów pana Gawła – komentował dla Zero.pl Krzysztof Izdebski z Fundacji Batorego.
Izdebski odniósł się również do faktu, że fundacja przez lata nie publikowała sprawozdań merytorycznych. – Nie rozumiem tego, bo publikacja sprawozdań to podstawowy obowiązek, ale też pożądany przejaw postawy w działaniach społecznych – działać przejrzyście, pokazywać, jak się wykorzystuje środki pochodzące z grantów czy zrzutek i chwalić się tym, jak dużo się w danym obszarze osiągnęło – mówił.
Dziennikarz Zero.pl Paweł Figurski, autor publikacji o finansach OMZRiK, zwraca uwagę, że gdy po raz pierwszy rozmawiał z Rafałem Gawłem, ten podkreślał znaczenie rzetelnego dziennikarstwa i chwalił sposób prowadzenia rozmowy. Później jednak – zamiast polemizować z ustaleniami artykułu – zablokował autora tekstu w serwisie X.
OMZRiK, publikując oświadczenie po materiale Zero.pl, zarzucił portalowi manipulację, jednak nie odniósł się do konkretnych ustaleń opisanych w artykule. Organizacja nie zakwestionowała przedstawionych danych finansowych ani informacji dotyczących proporcji wydatków na cele statutowe względem zebranych darowizn.