Prezydent Karol Nawrocki przed uroczystością związaną z chrztem i wodowaniem fregaty ORP Wicher spotkał się z komandosami z elitarnej jednostki JW Formoza. Oprócz samej rozmowy zdecydował się na ćwiczenia z komandosami. W Zero.pl wyjaśniamy, czym jest Formoza i jakie ma zasługi dla kraju.
- Wyjaśniamy, czym jest JW Formoza i jak działa. W czym szkolą się morscy komandosi i jaką taktykę stosują?
- Pomimo tego, że formacja wywodzi się z jednostek specjalnych płetwonurków, to walczyła także w operacjach lądowych np. w Afganistanie.
- Czy Formoza współpracuje z SEALS'ami i Rangersami – amerykańskimi formacjami do zadań specjalnych?
Jednostka Wojskowa Formoza swój początek datuje w 1975 r., kiedy utworzono Wydział Działań Specjalnych (Wydział Płetwonurków). Warto w tym miejscu odnotować, że przed wojną istniały Morskie Bataliony Piechoty, więc Polska ma w zakresie podobnych formacji zbrojnych bogatą historię.
Historia Formozy
Po reorganizacyjnych meandrach i przemianach politycznych w Polsce, początkowo podlegając pod Dowództwo Marynarki Wojennej, Formoza została w 2008 r. włączona w struktury wojsk specjalnych.
Komandosi Formozy działają głównie w wodzie i pod jej powierzchnią – ćwicząc tzw. taktykę niebieską, ale są także świetnie przygotowani do działań lądowych – z taktyki zielonej, oraz w obszarach zurbanizowanych – z taktyki czarnej. Mogą zostać użyci do całego spektrum działań antyterrorystycznych, zwiadowczych, szkoleniowych i patrolowych.
Nazwa Formozy pochodzi od poniemieckiej torpedowni w Gdyni-Oksywiu, którą określano tak, używając nazwy wyspy, na której leży Tajwan. Formoza kojarzy się z operacjami na wodzie, ale jej komandosi służyli także z powodzeniem na Bliskim Wschodzie. Żołnierze brali udział w polskiej misji w Afganistanie w ramach operacji Special Operations Joint Task Force–Afghanistan.
– Byłem w Afganistanie i spotkałem tam naszych żołnierzy, którzy starają się dobrze wykonywać swoje obowiązki. Jednakże nieliczni spośród nich byli profesjonalistami, a byli to komandosi z Formozy, którzy wykonywali swoje zadania ze szczególną starannością i bez żadnych problemów – mówił śp. generał Włodzimierz Potański.
Dewizą jednostki jest motto: Zaufaj morzu, ono cię ocali
Formoza współpracuje w zakresie szkolenia z podobnymi jednostkami specjalnymi marynarki wojennej USA – SEAL i Rangers, z Chorwacji – 3. ssd BSD/352. Satnija Pomorskih Diverzanata, Francji – jednostki FORFUSCO, Niemiec – SEK-M/KSKp, Portugalii – DAE i austriackimi Jagdkommandos. Podporządkowanie Dowództwu Wojsk Specjalnych doprowadziło do szerszej kooperacji z JW GROM oraz 1. PSK z Lublińca.
– Wykonujemy również operacje abordażowe, m.in. było tak w ramach misji EUNAVFOR SOPHIA w 2018 r. na Morzu Śródziemnym. Nasza operacja była związana z przeciwdziałaniem handlowi ludźmi i przemytem substancji zakazanych, a realizowaliśmy zadania wspólnie z partnerami NATO – wspominał w 2024 r. kmdr ppor. Michał Synak, rzecznik prasowy jednostki wojskowej Formoza w czasie spotkania ze studentami Uniwersytetu Kaliskiego.
Proces szkolenia w szeregach Formozy opiera się na szkoleniu nurkowym, spadochronowym, minerskim, walki wręcz, wspomnianych taktyk do działań na wodzie i lądzie. Żołnierze Formozy przechodzą także specjalistyczne szkolenie. Następni zgodnie ze specjalnością i potrzebą jednostki są przydzielani do grup szturmowych, w których doskonalą umiejętności i zgrywają się – od sekcji po zespół.
– Polskie Wojska Specjalne należą do ścisłej światowej czołówki (…) Ich siłą są wyszkolenie, doświadczenie i zdolność do działania tam, gdzie liczą się czas reakcji, precyzja i skuteczność — podkreślił szef BBN Bartosz Grodecki.
Spotkanie prezydenta Karola Nawrockiego z komandosami Formozy miało charakter nie tylko wspólnych ćwiczeń fizycznych, ale także formalnego spotkania głowy państwa z żołnierzami (prezydent jest zwierzchnikiem Sił Zbrojnych RP). W spotkaniu głowie państwa towarzyszyli: szef BBN oraz dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych gen. bryg. Michał Strzelecki. Prezydent przyjął meldunek od dowódcy JW Formoza komandora Jana Kwiatkowskiego, który następnie zapoznał Prezydenta z historią jednostki, aktualnie realizowanymi zadaniami oraz uzbrojeniem i wyposażeniem.
