Systemy sterujące pracą wodociągów mogą stać się celem cyberataków, a ich przejęcie może zakłócić dostawy wody i zagrozić bezpieczeństwu ludzi. Pełnomocnik rządu ds. cyberbezpieczeństwa wydał rekomendacje dotyczące ochrony infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej.
- Rząd zwraca uwagę na ryzyko ataków na systemy technologii operacyjnej (OT) wykorzystywane przez wodociągi.
- Zalecane jest m.in. odseparowanie systemów OT od internetu i sieci korporacyjnych oraz odpowiednie zabezpieczenie dostępu zdalnego.
- Przejęcie kontroli nad systemami automatyki może doprowadzić do zakłócenia procesów technologicznych i przerwania ciągłości działania.
Wodociągi korzystają nie tylko z tradycyjnej infrastruktury, lecz także z zaawansowanych systemów informatycznych odpowiadających za monitorowanie i sterowanie urządzeniami. To właśnie systemy technologii operacyjnej, określane jako OT (Operational Technology), znalazły się w centrum uwagi rządowych zaleceń.
Ministerstwo Cyfryzacji wskazuje, że systemy OT są coraz częściej połączone z systemami IT. Dostęp do nich mogą mieć zdalnie nie tylko pracownicy i administratorzy, lecz także integratorzy oraz podmioty odpowiedzialne za utrzymanie infrastruktury.
Problemem jest przede wszystkim możliwość bezpośredniego dostępu do systemów OT i ich paneli administracyjnych z internetu. Jak wskazuje rekomendacja pełnomocnika rządu ds. cyberbezpieczeństwa, takie rozwiązanie zwiększa ryzyko nieuprawnionego dostępu do systemów automatyki
Atak może zakłócić pracę infrastruktury
Konsekwencje skutecznego cyberataku mogą być poważne. Przejęcie kontroli nad systemami wykorzystywanymi do sterowania procesami technologicznymi może prowadzić do ich zakłócenia, a w konsekwencji do przerwania ciągłości działania wodociągu lub kanalizacji. W dokumencie zwrócono uwagę także na potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi.
Dlatego jednym z podstawowych zaleceń jest odseparowanie urządzeń OT od internetu. Chodzi o ograniczenie możliwości bezpośredniego dotarcia do systemów sterowania z zewnętrznych sieci.
Czytaj także: AI przeszukała miliardy danych DNA. Claude znalazł coś, czego wcześniej nie opisano
Rekomendacja wskazuje również na potrzebę wydzielenia sieci OT od sieci korporacyjnej. Ma to ograniczyć możliwość przemieszczania się osoby atakującej pomiędzy poszczególnymi środowiskami w przypadku uzyskania dostępu do jednego z nich.
Zalecenia dotyczą także dostępu zdalnego
Wśród rekomendowanych rozwiązań znalazło się także stosowanie stref DMZ, czyli odpowiednio wydzielonych obszarów sieci pośredniczących między systemami wewnętrznymi a sieciami zewnętrznymi. Mają one dodatkowo ograniczać bezpośrednie połączenia z kluczową infrastrukturą.
Szczególną uwagę zwrócono na zdalny dostęp do systemów. Rząd rekomenduje wykorzystywanie szyfrowanych kanałów komunikacji oraz uwierzytelniania wieloskładnikowego. Takie rozwiązania mają utrudnić osobom nieuprawnionym przejęcie dostępu do infrastruktury.
Rekomendacja dotycząca bezpieczeństwa systemów OT w sektorze wodociągowo-kanalizacyjnym została opublikowana we wrześniu 2026 roku. Dokument jest częścią szerszych działań pełnomocnika rządu ds. cyberbezpieczeństwa, który w ostatnich miesiącach wydawał zalecenia dotyczące m.in. ransomware, poczty elektronicznej, urządzeń brzegowych czy ochrony przed atakami DDoS.
Infrastruktura krytyczna coraz bardziej zależna od technologii
Zalecenia pokazują szerszy problem związany z cyfryzacją infrastruktury komunalnej. Systemy, które wcześniej funkcjonowały w dużej mierze niezależnie, są obecnie coraz częściej integrowane z rozwiązaniami informatycznymi i udostępniane zdalnie. Zwiększa to możliwości zarządzania infrastrukturą, ale jednocześnie tworzy nowe potencjalne punkty dostępu dla cyberprzestępców.
Czytaj także: Pożar przy stacji Starlink. Podejrzenie podpalenia, na miejscu ABW
Izba Gospodarcza „Wodociągi Polskie” poinformowała swoich członków o wydaniu rekomendacji i zwróciła uwagę na zagrożenia związane z bezpośrednią dostępnością systemów OT z internetu. Organizacja wskazała, że ograniczenie możliwości nieuprawnionego dostępu do automatyki ma znaczenie dla ciągłości działania wodociągów oraz bezpieczeństwa ludzi.
Rządowe zalecenia nie dotyczą więc wyłącznie ochrony danych czy komputerów pracowników. Ich przedmiotem są systemy, które odpowiadają za fizyczne procesy zachodzące w infrastrukturze wodociągowo-kanalizacyjnej. W przypadku ich zakłócenia skutki cyberataku mogą wyjść poza sferę cyfrową i wpłynąć na funkcjonowanie podstawowych usług.
Obejrzyj także:
