Podczas obchodów 235. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja prezydent powołał Radę Nowej Konstytucji. – Trzeba zmodernizować konstytucję z 1997 r. albo ją zmienić (...). Będę jej strażnikiem do końca: mojego lub jej – powiedział prezydent na Placu Zamkowym. Inicjatywę głowy państwa skomentował już premier Donald Tusk.
- Prezydent Karol Nawrocki podczas obchodów Święta Narodowego Trzeciego Maja ocenił, że konflikt polityczny w Polsce poszedł za daleko. Wyraził też dezaprobatę dla sytuacji, w której władza „rozkłada się na dwa ośrodki”.
- W przemówieniu na Placu Zamkowym Karol Nawrocki zapowiedział start prac nad „konstytucją nowej generacji”. Jako perspektywę czasową wskazał 2030 r.
- Wcześniej, podczas uroczystości na Zamku Królewskim, prezydent powołał Radę Nowej Konstytucji. W jej skład weszła m.in. Julia Przyłębska, była prezes Trybunału Konstytucyjnego.
Podczas uroczystości na Zamku Królewskim, która poprzedziła przemówienie Karola Nawrockiego na Placu Zamkowym, akty powołania do Rady Nowej Konstytucji otrzymali: była prezes Trybunału Konstytucyjnego Julia Przyłębska, konstytucjonalista Ryszard Piotrowski, sędzia w stanie spoczynku i była minister sprawiedliwości Barbara Piwnik, były marszałek Sejmu i były poseł PSL, prawnik Józef Zych, konstytucjonalistka Anna Łabno, były marszałek Sejmu i były europoseł PiS Marek Jurek, a także były europoseł PiS Ryszard Legutko.
Karol Nawrocki o konflikcie politycznym w Polsce
W przemówieniu wygłoszonym na Placu Zamkowym Karol Nawrocki podkreślił, że żyjemy w czasach, w których „konflikt polityczny poszedł za daleko, niszczy wspólnotę i fundamenty państwa, instytucje są angażowane do walki politycznej”, zaś „system praworządności, mający mitygować nastroje społeczne, produkuje konflikty”.
Andrzej Poczobut z Orderem Orła Białego. Salwa braw na Zamku Królewskim
– Mam przekonanie, że dzisiejsze problemy w Rzeczpospolitej to nie są już problemy tylko polityczne, to są problemy ustrojowe, fundamentalne, zasadnicze. Powiedzmy sobie szczerze, że żyjemy dzisiaj w momencie, w którym konflikt polityczny poszedł za daleko; niszczy wspólnotę, niszczy rodziny, przekracza wszelkie możliwe granice. Poszedł za daleko, bo niszczy ustrój i fundamenty państwa polskiego.
Karol Nawrocki w przemówieniu na Placu Zamkowym
Zauważył, że instytucje państwowe są „zaangażowane do walki politycznej, partyjnej”. –Trzeba powiedzieć temu dość.
Karol Nawrocki stwierdził, że Polska jest dzisiaj „w momencie konstytucyjnym”.
Prezydent ogłasza start prac nad nową konstytucją
– Konstytucję z 1997 r. szanuję i dziękuję za nią – powiedział prezydent. – Jestem i będę jej strażnikiem do samego końca, mojego lub jej. Ale potrzebujemy dziś konstytucji nowej generacji; konstytucji roku 2030.
Przyznał zarazem, że w czasach transformacji ustrojowej ustawa zasadnicza z 1997 r. była potrzebnym kompromisem.
Nawiązując do historycznych wydarzeń sprzed 235 lat, prezydent przypomniał, że twórcy Konstytucji 3 maja mówili, przyjmując ten akt prawny, że w ciągu 25 lat musi odbyć się sejm konstytucyjny, który go zmodernizuje i dopasuje do współczesności. – On się nie odbył, bo Polska upadła – zaznaczył Karol Nawrocki.
Uzasadniając potrzebę zmiany obecnej konstytucji, prezydent stwierdził, iż „nie może być dalej tak, że władza rozkłada się na dwa ośrodki”.
– Dziś nie odpowiem, czy system powinien być premierowski czy prezydencki, ale zaczynamy pracę nad konstytucją nowej generacji roku 2030 – zaznaczył.
Jak dodał, chociaż wśród osób powołanych już do składu Rady Nowej Konstytucji nie brakuje ekspertów, to kolejnym etapem będzie powołanie do tego gremium „konstytucjonalistów, prawników, ale także ekspertów w wielu dziedzinach społecznych”. Prezydent podkreślił, że wysłał już zaproszenie do współpracy przy tworzeniu nowej konstytucji do wszystkich klubów i kół parlamentarnych.
Reset konstytucyjny. Czy jest o czym rozmawiać?
– Miejmy odwagę tak, jak oni, 3 maja 1791 r. do reformowania Rzeczypospolitej Polskiej – zaapelował Nawrocki, ponownie odnosząc się do twórców Konstytucji 3 maja. Zauważył przy tym, że „Polska nie potrzebuje recenzentów do tworzenia swojego prawa”.
– Patrzmy na nich – ponownie przywołał twórców konstytucji z 1791 r. prezydent. – Niech dzisiejszy dzień nie będzie tylko wspomnieniem, niech będzie początkiem naszej wspólnej drogi do konstytucji nowej generacji roku 2030.
Donald Tusk komentuje inicjatywę prezydenta
Inicjatywę Karola Nawrockiego dotyczącą powołania Rady Nowej Konstytucji zdążył już skomentować premier Donald Tusk. Szef rządu przed niedzielnym wylotem do Armenii na szczyt Europejskiej Wspólnoty Politycznej powiedział dziennikarzom, że obecna ustawa zasadnicza „nie jest doskonała”, ale „wystarczająco jasno precyzuje, jakie obowiązki do kogo należą”.
– Dzisiaj apelowałbym do prezydenta i do opozycji, żeby, zanim zabiorą się za majstrowanie nowej konstytucji, nauczyli się przestrzegania tej konstytucji – dodał premier. – To jest absolutnie klucz do uporządkowania polskich spraw.
Tusk dodał, że sprawy „idą jakoś do przodu” wtedy, kiedy narody, przywódcy i instytucje państwa przestrzegają własnego prawa, ale też własnych politycznych obyczajów i tradycji.
– Często prezydent jest z innego obozu, premier z innego obozu politycznego i dlatego, skoro nie można polegać na serdeczności politycznej, to trzeba polegać na przestrzeganiu prawa – powiedział szef rządu. – Da się żyć nawet wtedy, kiedy toczą się spory polityczne, ale pod warunkiem, że przestrzega się konstytucji i innych przepisów prawa.
Donald Tusk wyraził również pogląd, że prezydentowi chodzi obecnie o „polityczną grę”, ponieważ „ani dziś, ani jutro, ani pojutrze większości konstytucyjnej na rzecz jego pomysłów nie będzie”. Efektem – zdaniem premiera – będzie kolejne polityczne zamieszanie w momencie, kiedy Polska potrzebuje stabilności.
Obecna ustawa zasadnicza stanowi, że projekt ustawy o zmianie Konstytucji RP może przedłożyć co najmniej jedna piąta ustawowej liczby posłów, Senat lub Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Zmiana ustawy zasadniczej następuje w drodze ustawy uchwalonej w jednakowym brzmieniu przez Sejm i następnie w terminie nie dłuższym niż 60 dni przez Senat. Ustawę o zmianie Konstytucji RP uchwala Sejm większością co najmniej dwóch trzecich głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów oraz Senat bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów.