Od 1 stycznia 2027 r. wzrosną opłaty produktowe dla producentów napojów, którzy nie zrealizują obowiązków związanych ze zbiórką opakowań. Podstawowa stawka zwiększy się z 1 do 5 zł za kilogram, a w określonych przypadkach wyniesie nawet 15 zł. Zmiany nie wpłyną na wysokość kaucji pobieranej od klientów sklepów.
- Od 1 stycznia 2027 r. wzrosną opłaty produktowe dla producentów napojów, którzy nie zrealizują obowiązków związanych ze zbiórką opakowań.
- Podstawowa stawka za plastikowe butelki i metalowe puszki zwiększy się z 1 do 5 zł za kilogram, a w określonych przypadkach wyniesie 15 zł.
- Zmiany nie obejmą wysokości kaucji dla konsumentów.
System kaucyjny funkcjonuje w Polsce od 1 października 2025 r. Jego celem jest zwiększenie poziomu zbiórki opakowań po napojach i umożliwienie ich ponownego wykorzystania lub recyklingu. Przepisy nakładają na producentów obowiązek osiągania określonych poziomów selektywnej zbiórki.
Od początku przyszłego roku wzrosną stawki opłat produktowych, które przedsiębiorcy muszą wnosić w przypadku niewypełnienia tych obowiązków. Zmiany obejmą przede wszystkim plastikowe butelki i metalowe puszki.
System kaucyjny 2027. Opłata wzrośnie z 1 do 5 zł
W 2026 r. podstawowa stawka opłaty produktowej za niezrealizowany obowiązek zbiórki plastikowych butelek i metalowych puszek wynosi 1 zł za kilogram. Od 1 stycznia 2027 r. będzie to 5 zł.
Opłata jest naliczana na podstawie masy opakowań odpowiadającej niezrealizowanemu obowiązkowi selektywnej zbiórki. Nie jest więc pobierana automatycznie od wszystkich opakowań wprowadzanych na rynek.
Przykładowo, jeżeli przedsiębiorca nie osiągnie wymaganego poziomu zbiórki, a brakująca masa opakowań wyniesie 1000 kg, podstawowa opłata produktowa wyniesie 5 tys. zł. Przy stawce obowiązującej w 2026 r. byłoby to 1000 zł.
Zmiana obejmie również szklane butelki wielokrotnego użytku. W ich przypadku podstawowa stawka wzrośnie z 5 do 25 gr za kilogram.
Kiedy opłata produktowa wyniesie 15 zł za kilogram?
Przepisy przewidują odrębne zasady dla przedsiębiorców, którzy nie zawarli wymaganej umowy z podmiotem reprezentującym system kaucyjny.
W takim przypadku stosowana jest trzykrotność podstawowej stawki opłaty produktowej. Od początku 2027 r. będzie to 15 zł za kilogram w odniesieniu do plastikowych butelek i metalowych puszek.
Mechanizm ma zachęcać przedsiębiorców do uczestnictwa w systemie oraz realizacji obowiązków dotyczących zbiórki opakowań.
Podwyższenie stawek oznacza, że dla producentów większe znaczenie będzie miało osiąganie wymaganych poziomów zbiórki oraz prawidłowe rozliczanie wprowadzanych na rynek opakowań.
Kaucja za butelki i puszki pozostanie bez zmian
Podwyżka opłaty produktowej nie oznacza zmiany wysokości kaucji pobieranej od konsumentów.
W polskim systemie kaucyjnym obowiązują obecnie trzy stawki. Za jednorazową butelkę plastikową o pojemności do 3 litrów oraz metalową puszkę o pojemności do 1 litra pobierane jest 50 gr. Kaucja za szklaną butelkę wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra wynosi natomiast 1 zł.
Pieniądze można odzyskać po zwróceniu opakowania objętego systemem. Nie jest do tego potrzebny paragon.
Opłata produktowa jest natomiast zobowiązaniem przedsiębiorcy wynikającym z niewykonania określonych obowiązków środowiskowych. Oba mechanizmy funkcjonują niezależnie od siebie.
Jakie poziomy zbiórki opakowań będą obowiązywać w 2027 r.?
Wysokość opłaty produktowej jest powiązana z wymaganym poziomem selektywnej zbiórki opakowań.
W latach 2026-2028 przedsiębiorcy mają obowiązek osiągnąć poziom wynoszący 77 proc. Od 2029 r. wymagany poziom wzrośnie do 90 proc.
Oznacza to, że w 2027 r. nie zmieni się sam wymagany poziom zbiórki, lecz stawka opłaty za jego niezrealizowanie.
Producenci napojów współpracują z operatorami systemu kaucyjnego, którzy organizują m.in. odbiór, transport i rozliczanie zwracanych opakowań.