Dzięki uprzejmości osoby zaangażowanej w działanie systemu przygotowaliśmy prosty poradnik, jak radzić sobie z nowymi wymogami Systemu Elektronicznego Nadzoru Transportowego. Przy obecnym stanie prawnym nie warto podejmować indywidualnej walki z systemem, ponieważ przegrana jest niemal pewna.
- Wczoraj informowaliśmy o zdezorientowanych przedsiębiorcach z branży odzieżowej, których obowiązuje od kilku dni pełny monitoring każdego przewozu towarów.
- W porozumieniu z panem Pawłem Dzierzą, który działa już w systemie SENT i przygotowuje zgłoszenia dla przedsiębiorców, przygotowaliśmy krótki poradnik dla początkujących.
- Posłowie opozycji zapowiadają walkę o złagodzenie obecnych przepisów, ale na razie – obowiązują.
Zmiana w SENT dotyczy w szczególności sytuacji małych przedsiębiorstw zajmujących się sprzedażą detaliczną na straganach i targowiskach – PKD 47.82.Z (tzw. handlem obwoźnym). Jeśli to twoja gałąź działalności, zapoznaj się z poniższymi informacjami. Ich autorem jest pan Paweł Dzierza.
Chociaż przepisy mogą wydawać się absurdalne (dotyczą przewozu ponad 10 kg odzieży i ponad 10 par butów) i budzić wielkie emocje wśród przedsiębiorców handlujących na targowiskach, to przede wszystkim należy informować ich o tym, że system już działa. Dlatego, nawet jeżeli nie zgadzają się z nowymi regulacjami, należy głośno mówić o tym, że brak korzystania z systemu PUESC i niewprowadzanie zgłoszeń SENT, kiedy jest to wymagane, może wiązać się z dużymi karami finansowymi. W przypadku tak małych przedsiębiorstw mogą one skutkować nawet koniecznością zamknięcia działalności.
Wprowadzenie tych przepisów przez Ministerstwo Finansów można interpretować jako próbę załatania luki podatkowej i przeciwdziałania wprowadzaniu do obrotu na polskim rynku odzieży i obuwia pochodzącego z przemytu lub podrabianego.
Wśród przedsiębiorców prowadzących działalność polegającą na sprzedaży detalicznej na straganach i targowiskach (tzw. handlu obwoźnego) można jednak zauważyć duże zaniepokojenie nowymi obowiązkami. Należy zwrócić uwagę, że nowe przepisy diametralnie zmieniają funkcjonowanie ich biznesów, które do tej pory było dla nich mało skomplikowane. W nowej rzeczywistości osoby sprzedające obuwie i odzież będą zmuszone nie tylko do spędzania dodatkowych godzin w systemie informatycznym (co może im sprawiać trudności), ale i do fizycznego zliczania oraz ważenia towaru za każdym razem przed wyjazdem i po powrocie z pracy.
Sytuacja jest niejednoznaczna, więc stosujmy się do przepisów na wszelki wypadek
Jednym z najczęściej podnoszonych tematów jest brak weryfikowalnych i dostępnych „od ręki” informacji dotyczących obowiązku zgłoszenia przewozu odzieży i obuwia w systemie PUESC poprzez formularz SENT. Jeszcze w tygodniu wprowadzenia nowych regulacji – 15 marca – próbując uzyskać wiedzę o tym, czy wyjazd na targ powinien być rejestrowany, trudno było uzyskać jednoznaczną informację, że zgłoszenie jest wymagane. Odpowiedź FAQ na oficjalnej stronie PUESC, która wyjaśnia ten problem i służy urzędnikom KAS jako wykładnia podczas rozmów telefonicznych, pojawiła się w późniejszym czasie – zakładam, że po licznych zapytaniach w tym temacie. Chociaż według mojej opinii wyjaśnia ona przypadek „handlu obwoźnego”, dalej nie jest do końca jednoznaczna dla wielu przedsiębiorców. Widać to w mediach społecznościowych, gdzie cały czas ta odpowiedź jest podważana. Jednak każda moja obecna rozmowa z konsultantami PUESC i KAS (którzy, zaznaczam, zawsze są bardzo mili i pomocni) kończy się powołaniem na tę interpretację.
Przejazd na targ celem prowadzenia sprzedaży detalicznej wiąże się z obowiązkiem zgłoszenia tego faktu formularzem SENT. Oczywiście w przypadku, gdy ten transport przekracza limity określone w rozporządzeniu Ministra Finansów: 10 kg odzieży lub 20 szt. obuwia. Zgłaszanie przejazdów wymaga zarejestrowania siebie (osoby fizycznej) oraz firmy w systemie PUESC. Należy uzyskać uprawnienia rozszerzone, które pozwalają na kompleksowe otwieranie i zamykanie zgłoszeń. Do tego potrzebne jest posiadanie Profilu Zaufanego, który pozwoli załatwić całe zgłoszenie online.
Jak to zrobić? Wszystko po kolei
- Dla omawianego przypadku wyjazdu na targ, dokumentujemy przejazd formularzem SENT 105. W nim podajemy dane nadawcy, przewoźnika i odbiorcy, które wypełniamy w całości na swoją działalność. Deklarujemy w formularzu rodzaj przewożonego towaru (kod CN) oraz jego ilość. Dodatkowo przejazd musi być rejestrowany, a do tego niezbędne jest urządzenie nadające sygnał GPS. Na szczęście możemy wykorzystać znaną z dróg aplikację e-TOLL. Ma ona swój indywidualny kod (MXX-XXXXXX-X), który musimy podać w odpowiednim polu formularza SENT. Tu system jest zintegrowany i po wysłaniu zgłoszenia na PUESC w aplikacji e-TOLL automatycznie generuje się zgłoszenie przewozowe.
- Dodatkowo w formularzu SENT musimy podać numer dokumentu przewozowego. W tym przypadku jest to dokument wewnętrzny (firmowy), który dokumentuje ten konkretny przejazd. Podajemy w nim dane przewoźnika, trasę, przewożony towar itd. Wysłanie zgłoszenia w systemie wygeneruje numer referencyjny SENT, który musi posiadać kierowca – podczas kontroli zostanie poproszony o jego podanie. Kierowca jadący na targ rano musi posiadać wewnętrzny dokument przewozowy oraz rozpocząć przejazd w aplikacji i pamiętać, że aplikacja ma działać przez cały dzień, aż do powrotu do domu. Po powrocie zamyka przejazd w e-TOLLu.
- Jednak to nie koniec, ponieważ w ciągu 24 h musimy zamknąć zgłoszenie SENT w systemie PUESC, korzystając z formularza SENT_EDIT. Podajemy w nim numer referencyjny oraz klucz podmiotu odbierającego. Wymusi on na nas dodanie informacji o ilości przywiezionego (odebranego) towaru.
Zaprezentowany powyżej opis działań koniecznych do zarejestrowania się w systemie oraz codzienna praca z otwieraniem i zamykaniem zgłoszeń obrazują, przed jakim wyzwaniem stoją drobni przedsiębiorcy, którzy do tej pory martwili się głównie o to, czy będzie padać, czy nie. Nie ma w nim chociażby informacji o polu „uwagi”, w którym, zgodnie z odpowiedzią FAQ 12.11, konieczne jest wpisanie, że podczas powrotu z targu różnicę w towarze na samochodzie będzie potwierdzać na przykład raport dobowy z kasy fiskalnej.
Przedstawiony powyżej tryb opisuje standard podejmowanych kroków w przypadku zgłoszenia SENT 105 dla przewozu towaru na targ celem handlu. Postępowanie może się różnić w związku ze specyfiką danego przedsiębiorstwa. Szczegółowy tryb postępowań można znaleźć na stronach instruktażowych Ministerstwa Finansów i Systemu PUESC (puesc.gov.pl).
Najważniejsze, żeby kara była sroga
Dla KAS wyjazd na targ w celach handlowych podlega obowiązkowi zgłoszenia w systemie i rejestracji przejazdu. Dlatego z mojej strony polecam każdemu przedsiębiorcy planującemu handel na targu rejestrację w systemie – nawet mimo wysokiego progu wejścia. Szczególnie, że ustawodawca przewidział kary finansowe za brak pojedynczego zgłoszenia, które dla drobnych przedsiębiorców mogą wprost oznaczać konieczność zamknięcia działalności. Kierowca za brak numeru referencyjnego SENT może zostać ukarany na miejscu przez służby kontrolujące mandatem od 5 000 do 7 500 zł. Sam brak zgłoszenia przejazdu w systemie, pomimo takiego obowiązku, może wiązać się z karą administracyjną nałożoną na firmę w wysokości 20 000 zł lub 46% wartości brutto towaru, który podlegał zgłoszeniu. Do tego dochodzą sankcje za brak lokalizatora GPS, niepodanie w uwagach odpowiednich informacji itd. Wszystkie potencjalne konsekwencje można znaleźć w ustawie.
Na tę chwilę nie pojawiają się jeszcze oficjalne doniesienia o kontrolach związanych z tematem na stronach KAS. Jednak na grupach w mediach społecznościowych, na których gromadzą się przedsiębiorcy, pojawiają się już pierwsze wpisy dotyczące mandatów nakładanych na kierowców za brak numeru referencyjnego SENT. Przepisy może uda się zmienić, mam nawet taką nadzieję. Może się to jednak stać za kilka miesięcy, a do tego czasu, dla bezpieczeństwa własnej działalności, lepiej działać według przepisów.