Sprawa zniknięcia należących do Polaków setek milionów złotych z giełdy Zondacrypto (dawniej BitBay) przeradza się w jeden z największych skandali finansowo-politycznych ostatnich lat. Śledztwo katowickiej prokuratury wykazuje powiązania z wpływowymi politykami, transakcjami wokół mediów i niewyjaśnionym do dziś zaginięciem twórcy platformy Sylwestra Suszka. Oto kalendarium wydarzeń.
- BitBay, stworzony w Katowicach przez Sylwestra Suszka, obsługiwał blisko milion klientów, zanim po wpisaniu na listę KNF rozpoczął migrację za granicę (Malta, Estonia) i zmienił nazwę na Zondacrypto.
- Pomiędzy końcem 2025 a początkiem 2026 r. z portfeli giełdy wyparowało 99,7% zgromadzonych bitcointów (ponad 21 mln USD), a nowy prezes Przemysław Kral zniknął z kraju i stara się o status małego świadka koronnego.
- W tle afery pojawiają się nazwiska posłów Michała Moskala i Romana Giertycha, negocjacje zakupu akcji TV Republika oraz zatrzymanie szefa PKOl Radosława Piesiewicza.
Afera Zondacrypto zatacza coraz szersze kręgi. W ostatnich dniach pod lupą mediów znaleźli się m.in. Tomasz Sakiewicz z TV Republika, poseł Prawa i Sprawiedliwości Michał Moskal czy poseł Koalicji Obywatelskiej i adwokat Roman Giertych.
Rząd chce miliarda zł od Mety. „Obywatele są oszukiwani”
Zondacrypto. Wszystko, co trzeba wiedzieć o aferze
2014 – Suszek zakłada giełdę BitBay
Sprawa ma swój początek w 2014 r. Sylwester Suszek założył w Katowicach BitBay – pierwszą w historii polską giełdę kryptowalut. W szczycie hossy platforma obsługiwała prawie 1 mln zarejestrowanych klientów, a jej obroty osiągnęły poziom 1,5 mld dol.
2018 – BitBay trafia na Listę Ostrzeżeń Publicznych KNF
Komisja Nadzoru Finansowego wpisała giełdę na listę ostrzeżeń, co rozpoczęło lawinę problemów BitBay. Banki wypowiadały giełdzie umowy na prowadzenie rachunków, co sparaliżowało bieżącą działalność. Zarząd z Sylwestrem Suszkiem na czele podjął decyzję o przeniesieniu się na Maltę.
2021 – ogłoszenie restrukturyzacji BitBay i rebrandingu
W 2021 r. zmienił się właściciel giełdy – według doniesień medialnych, akcje spółki operującej platformą zdeponowano w szwajcarskim funduszu powierniczym, a udziały za 1 euro przejęło szwajcarskie konsorcjum. BitBay zmienił nazwę na Zonda Global, a Sylwester Suszek został odsunięty od władzy. Centralę ulokowano w Estonii, a Dyrektorem Generalnym został wieloletni prawnik giełdy i adwokat – Przemysław Kral.
2022 – zaginięcie Sylwestra Suszka
Założyciel BitBay zaginął po spotkaniu w bazie paliwowej, która według doniesień medialnych, powiązana była z osobami oskarżanymi o kierowanie mafią paliwową. Zagadka jego zniknięcia pozostaje niewyjaśniona do dzisiaj. Śledczy podejrzewają, że Suszek nie żyje.
Rozwój Zondy i głośny upadek giełdy
2022–2026 – rozwój Zondy
W kolejnych latach estońska giełda przechodzi rozkwit i intensywnie się promuje. Zonda została m.in. sponsorem Juventusu Turyn czy Polskiego Komitetu Olimpijskiego. W czerwcu 2026 r. została też sponsorem i partnerem Tour de Suisse.
Sierpień 2024 – marzec 2026
Późniejsza analiza wykazała, że średni miesięczny stan BTC na portfelach giełdy spadł z ok. 55,7 BTC do 0,18 BTC – o ok. 99,7 proc. Od grudnia 2025 do kwietnia 2026 w 500 transakcjach wyprowadzono aktywa o wartości ponad 21 mln dol. Pierwsze doniesienia klientów o problemach z giełdą pojawiły się w grudniu 2025 r.
Jesień 2025 r.
Przemysław Kral spotkał się na Ibizie z posłem Prawa i Sprawiedliwości Michałem Moskalem (informacja ujawniona w sierpniu 2026 r.). Pod koniec roku negocjowano również zakup akcji TV Republika Tomasza Sakiewicza przez Krala.
Kwiecień 2026 – wybuch afery Zondacrypto
Klienci giełdy zaczęli masowo zgłaszać problemy z wpłatami i wypłatami. Zondacrypto tłumaczyła się problemami technicznymi. Polscy medaliści olimpijscy (np. Kacper Tomasiak) po igrzyskach zimowych nie otrzymali obiecanych nagród – obiecano im tokeny, które miała wypłacić Zondacrypto.
Przemysław Kral zawiesił swoją medialną działalność. Wpisem w mediach społecznościowych zaapelował do klientów o zachowanie spokoju. Zniknął z radaru – doniesienia medialne mówiły o jego pobycie w Izraelu, Botswanie, Monako czy Dubaju.
Prokuratura Regionalna w Katowicach wszczęła śledztwo pod kątem oszustw znacznej wartości i prania brudnych pieniędzy.
Maj 2026 r.
Prokuratura poinformowała o zabezpieczeniu sprzętu elektronicznego i terabajtów danych giełdy. W komunikacie poinformowano o przesłuchaniu kilkuset pokrzywdzonych, przyjęciu prawie 2 tys. zawiadomień o przestępstwie, komunikacji z ponad 100 największymi giełdami świata.
Poseł Koalicji Obywatelskiej i adwokat Roman Giertych został pełnomocnikiem Przemysława Krala – informację ujawniono dopiero w sierpniu 2026 r.
Lipiec 2026
Wygasła estońska licencja Zondacrypto. Spółka do dalszej działalności potrzebuje nowej licencji zgodnej z unijnym rozporządzeniem MiCA.
Sierpień 2026 r.
Śledztwo dotyczące Zondacrypto połączono z postępowaniem dotyczącym zaginięcia Sylwestra Suszka. Przedłużono je do 17 stycznia 2027 r. i zablokowano 4 mln euro na jednym z kont bankowych giełdy.
Przemysław Kral negocjuje z prokuraturą ws. statusu małego świadka koronnego.
Pojawiły się doniesienia medialne, że Prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego Radosław Piesiewicz dostał od Krala m.in. zegarek wart 40 tys. euro oraz inne prezenty w zamian za rzekome „wstawiennictwo” ws. problemów giełdy kryptowalut z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Prezes PKOl zaprzeczył tym informacjom.
W mediach pojawiają się doniesienia o spotkaniu Krala na Ibizie z Moskalem, negocjacjach zakupu akcji TV Republika.
Więcej na ten temat:
Roman Giertych ujawnił się jako pełnomocnik Przemysława Krala.
Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek poinformował o „przełomie” w sprawie. – Postępowanie ZondaCrypto ma charakter dynamiczny – pozyskiwane są nowe dowody, przeprowadzane kolejne czynności procesowe, a w ich wyniku dokonywane są nowe ustalenia, istotne dla pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy – podał Żurek.
27 sierpnia 2026 r.
Zatrzymanie Radosława Piesiewicza – prezesa Polskiego Komitetu Olimpijskiego.