Dynamika wydarzeń wokół Trybunału Konstytucyjnego wyraźnie zwolniła. Po dramatycznych wydarzeniach weekendu – w tym spornym przejęciu kierowania instytucją przez sędzię Annę Korwin-Piotrowską, interwencji policji i nocnej wizycie prezydenta Karola Nawrockiego – kluczowy dla dalszych losów TK okaże się wtorek. To wtedy odbędzie się Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK oraz posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego.
- Wtorek 3 listopada będzie kluczowy dla TK – sędzia Anna Korwin-Piotrowska zwołała Zgromadzenie Ogólne w celu uchwalenia projektu budżetu na 2027 r.
- Sędziowie wybrani za rządów PiS uważają przejęcie władzy w TK za nielegalne, co grozi brakiem kworum podczas nadchodzących obrad.
- Weekendowe wydarzenia przyniosły nocną wizytę prezydenta Karola Nawrockiego w TK, protesty i spór z premierem Donaldem Tuskiem.
„Nie istnieje inna droga”. Byli prezesi TK popierają zmiany
Po burzliwych dwóch dniach sytuacja wokół Trybunału Konstytucyjnego uległa w niedzielę uspokojeniu. Przed siedzibą instytucji nadal trwa protest, jednak liczba uczestników wyraźnie zmalała. Na miejscu obecne są siły policyjne.
Co się wydarzy we wtorek?
Komentatorzy spodziewają się, że kolejnym ważnym z punktu widzenia rozwoju sytuacji dniem będzie wtorek. To na 3 listopada właśnie sędzia Anna Korwin-Piotrowska, która w ocenie rządu i części sędziów kieruje obecnie instytucją, zwołała posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK. Na spotkaniu ma zostać rozpatrzony projekt dochodów i wydatków Trybunału Konstytucyjnego na rok 2027.
W piątek Korwin-Piotrowska tłumaczyła, że „poprzez niedopuszczanie sędziów do orzekania Bogdan Święczkowski doprowadził do niemożliwości uchwalenia” budżetu TK.
Dodała, że w związku z toczącymi się w parlamencie pracami nad ustawą budżetową „to ostatni moment, kiedy jeszcze można zwołać zgromadzenie ogólne sędziów Trybunału Konstytucyjnego i uchwalić budżet”.
Również we wtorek odbędzie się nadzwyczajne Zgromadzenie Ogólne Sędziów SN ws. omówienia zagrożeń dla porządku konstytucyjnego RP. Spotkanie zwołał I Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński.
Na ten dzień zaplanowane jest również posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego.
Nie będzie kworum?
Podczas Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK Korwin-Piotrowska najprawdopodobniej nie będzie miała kworum (muszą być obecne dwie trzecie ogólnej liczby sędziów), by przyjąć projekt budżetu. Sędziowie wybrani za rządów Prawa i Sprawiedliwości wydali bowiem oświadczenie, w którym ocenili wydarzenia z piątku, czyli przejęcie kierowania TK przez Korwin-Piotrowską, za nielegalne. Pod pismem podpisali się: Bogdan Święczkowski, Bartłomiej Sochański, Stanisław Piotrowicz, Jakub Stelina, Wojciech Sych, Rafał Wojciechowski oraz Jarosław Wyrembak.
Czy mimo tego sprzeciwu projekt może zostać przyjęty? Jak zwraca uwagę część komentatorów, Korwin-Piotrowska może przyjąć, że „ogólna liczba posłów” (konstytucja przewiduje 15) będzie rozumiana jako „ogólna liczba sędziów dopuszczonych do orzekania”. Wtedy matematyka się zgodzi i projekt budżetu będzie mógł zostać przyjęty.
Walka o władzę w Trybunale Konstytucyjnym
Do obecnej sytuacji doprowadziły wydarzenia z piątku i soboty. Najpierw na stronach internetowych TK pojawiło się zarządzenie o ogłoszeniu przerwy w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Osobą kierującą pracami Trybunału została ogłoszona wybrana przez obecny Sejm sędzia Anna Korwin-Piotrowska.
Dotychczasowe władze TK nie uznały tych decyzji. Na profilu instytucji pojawił się wpis, w którym informowano o bezprawnym przejęciu strony TK oraz podkreślono, że prezesem pozostaje Bogdan Święczkowski.
W obliczu tych wydarzeń na teren TK zostały skierowane oddziały policji, a przed siedzibą zgromadzili się protestujący. Funkcjonariusze zatrzymali trzy osoby, które próbowały przedrzeć się przez ogrodzenie.
Jednocześnie prezydent Karol Nawrocki przerwał lot do Senegalu i w nocy przyjechał do siedziby TK. W mediach opublikowano nagrania pokazujące jego wejście do budynku oraz spór między prezydentem i jego przedstawicielami a sędziami Trybunału wybranymi przez obecny Sejm. Doszło wówczas do przepychanek między Nawrockim i Korwin-Piotrowską. Obie strony przekazują sprzeczne wersje tego zdarzenia.
Spotkania u prezydenta, orędzie premiera
Po opuszczeniu TK Nawrocki ogłosił zwołanie pilnych konsultacji z udziałem sił parlamentarnych, argumentując, że doszło do naruszenia porządku konstytucyjnego. W sobotę w Pałacu Prezydenckim odbywały się rozmowy z niektórymi przedstawicielami klubów i kół parlamentarnych. W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele PSL-u, Polski 2050, Rozwoju Plus, Konfederacji Korony Polskiej, PiS, Konfederacji i Razem. W późniejszych wypowiedziach dla mediów powtarzała się propozycja resetu konstytucyjnego.
W ciągu dnia Korwin-Piotrowska wydała zarządzenie dotyczące organizacji pracy TK. Odpowiedział na nie Bogdan Święczkowski, który również wydał taki dokument. Podkreślił w nim także, że pismo Korwin-Piotrowskiej nie obowiązuje.
Wieczorem orędzie wygłosił natomiast premier Donald Tusk, który ocenił m.in., że „atak na Trybunał Konstytucyjny i jego sędziów to kolejna odsłona procesu niszczenia rządów prawa w Polsce przez PiS i prezydentów Andrzeja Dudę i Karola Nawrockiego”, a „państwo musi być silne i zdolne do egzekwowania sprawiedliwości”.
Prezydent na razie nie odpowiedział na orędzie premiera. Doradca głowy państwa Błażej Poboży w wieczornej rozmowie w Polsat News ocenił orędzie premiera jako „kuriozalne i nonsensowne”.