Paweł Jaskanis, wieloletni dyrektor Muzeum Pałacu Króla Jana III Sobieskiego w Wilanowie, został odwołany przez ministerstwo kultury, po kontrowersyjnej imprezie techno, zorganizowanej w pałacowych ogrodach. „Autonomia dyrektorów nie może oznaczać zwolnienia z ponoszenia konsekwencji podejmowanych decyzji” – napisała minister Marta Cienkowska.
Gdyby przeanalizować, jakie tematy od ponad 30 lat regularnie powracają do debaty publicznej, na liście niewątpliwie znalazłyby się polskie symbole narodowe. Prób ich modyfikacji było wiele. Zabierały się za to rządy od prawa do lewa. Wszystkie z nich łączy jedno – klęska. Ale może to i dobrze.
„Polscy twórcy latami czekali na tę decyzję. Dziś z satysfakcją ogłaszam: mamy to!” – napisała w mediach społecznościowych minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska. W ten sposób oznajmiła, że podpisała rozporządzenie dotyczące nowelizacji opłaty reprograficznej. Po zmianach obejmie ona m.in. smartfony, tablety, laptopy i telewizory.
– Trochę śmieszne, ale sto razy bardziej straszne i oburzające – Jacek Prusinowski komentuje w Kanale Zero dotację przyznaną poecie Jasiowi Kapeli przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dziennikarz przyjrzał się, jak artysta rozliczył się z dotychczasowej realizacji stypendium.
– Do niej mam ogromny żal – mówi w rozmowie z Zero.pl Hanna Radziejowska o byłej minister kultury Hannie Wróblewskiej, za której kadencji sprawa nieprawidłowości w Instytucie Pileckiego została zamieciona pod dywan. Przypomnijmy, kierowniczka berlińskiego oddziału instytutu wróciła do pracy po głośnej aferze, w której jej poufny list sygnalistki trafił prosto w ręce osoby, na którą skarżyła. Przy okazji alarmuje: – Przeciętny Niemiec nie wie prawie nic o tym, jak bardzo Polacy ucierpieli wskutek wojny.
Muzea coraz częściej okazują się narzędziem politycznego sporu. Dane z 31 państw Europy pokazują, że ingerencja w ich autonomię nie jest incydentem ani lokalnym konfliktem, lecz trwałym elementem systemu. Pytanie nie brzmi już, czy polityka wkracza do muzeów, ale jak daleko pozwolimy jej zajść.
Naciski, psucie reputacji i fałszywe oskarżenia, izolacja, a wreszcie usunięcie ze stanowiska – o takich działaniach kluczowego urzędnika ministerstwa kultury mówią nam dyrektorzy muzeów. Schemat powtarza się tak często, że rozmówcy Zero.pl uważają, że trwa już niemal wojna rządu z muzealnikami. Kim jest Piotr Rypson i na czym polega jego rola?
Prof. Dariusza Stola powraca na stanowisko dyrektora Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie. Kadencja Stoli rozpocznie się 1 marca 2026 r. Zygmunt Stępiński, dotychczasowy kierownik instytucji, będzie pełnił funkcję zastępcy dyrektora.
Polska branża gier wideo trwa w kryzysie. Rząd chce pomóc. Do szczęśliwego finału daleko, ale rozpoznanie problemów to pierwszy krok w dobrą stronę.
– Pluralizmu nie ma, powiedzmy, od około 10 lat – mówi Kazimierz Ujazdowski w wywiadzie dla Zero.pl. Senator Trzeciej Drogi ostro krytykuje tegoroczny nabór do programu „Czasopisma” Ministerstwa Kultury, wskazując na pomijanie pism o ugruntowanej reputacji i polityczną stronniczość w mecenacie państwa.
– Wycofanie likwidacji bez nowej ustawy spowodowałoby jeszcze większy chaos. Mogę państwa zapewnić, że dam prezydentowi najlepszą ustawę medialną, jaka tylko jest możliwa – mówi w rozmowie z Zero.pl Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego z Polski 2050.
