Kierownik pociągu trafił do szpitala i na kilkutygodniowe zwolnienie lekarskie, obsługa warsu jest wytykana palcami i tylko dyrektor Wojciech Partyka pracuje w najlepsze. „Dotychczasowe publikacje medialne nie przedstawiają pełnego kontekstu zdarzenia” – pisało przed dwoma tygodniami PKP Intercity. Dotarliśmy więc do relacji osób znających kulisy incydentu w Pendolino.
- 20 października podróżni jadący pociągiem PKP Intercity z Warszawy do Wrocławia musieli przesiadać się do innych składów. Powodem była potrzeba interwencji medycznej u kierownika pociągu.
- Interwencję poprzedziło spięcie między kierownikiem a Wojciechem Partyką, dyrektorem PKP Intercity ds. handlowych. Jak tłumaczy spółka, podstawą była troska Partyki o bezpieczeństwo pasażerów.
- Zupełnie inną perspektywę przedstawiają osoby znające kulisy zdarzenia. – Uwięził i naruszał nietykalność – słyszymy o zachowaniu dyrektora. Co więcej, nie było to jedyne spięcie z jego udziałem podczas tej podróży.
20 października, godz. 19:50. Na stację Opole Główne z szesnastominutowym opóźnieniem wjeżdża pociąg EIP 1604/5 relacji Warszawa Wschodnia – Wrocław Główny. Przy peronie już czeka zespół ratownictwa medycznego wezwany 22 minuty wcześniej przez obsługę konduktorską. Ratownicy wchodzą do przedziału i zabierają kierownika pociągu do karetki, a potem do szpitala. Boli go serce, ma wyraźnie podwyższone ciśnienie.
Po chwili do karetki podchodzi Wojciech Partyka, dyrektor ds. handlowych PKP Intercity. To po starciu z dyrektorem kierownik pociągu potrzebował pomocy medycznej. Widzą go pasażerowie i pracownicy składu. Później relacjonują całe zajście. – Patrzył, czy kierownik aby na pewno jest w karetce, czy nie symuluje – opowiada nam jedna z osób znających kulisy zdarzenia.
Wtedy Partyka jest już wyraźnie spokojniejszy. Niemal nie widać, że kilkadziesiąt minut wcześniej w nerwach obwieścił kierownikowi pociągu, że go zwalnia, ani że doprowadził do płaczu jedną z pracownic warsu, której zabrakło dla niego filiżanki. Do niej nawet później podszedł i zapytał, dlaczego jest taka smutna.
– Dziewczyna znowu zalała się łzami. To było zwyczajne pastwienie się nad pracownikiem. Następnie poszedł do wagonu gastronomicznego, ucinając sobie pogawędki z personelem, jakby chciał zaprezentować się jako miły, bezkonfliktowy człowiek – słyszymy.
Skład nie może jechać dalej. 281 pasażerów musi przesiadać się do innych pociągów.
„Wobec dyrektora Partyki nie było ani nie jest prowadzone żadne postępowanie”
Trzy dni później sprawę w mediach społecznościowych opisuje konto Bezpieczna Kolej. Jak informuje, „podczas pełnienia obowiązków służbowych przez kierownika pociągu doszło do naruszenia jego nietykalności cielesnej przez jednego z dyrektorów wykonawczych spółki PKP Intercity (…). Wcześniej pan dyrektor dopuścił się gróźb oraz wulgaryzmów do pracowniczki WARS oraz pani konduktor”.
Do tradycyjnych mediów sprawa dociera po kolejnych trzech dniach. „Awantura w Pendolino, wywołana przez dyrektora PKP IC. Pasażerowie musieli się przesiąść do innego pociągu” – pisze wrocławska „Wyborcza”. O incydencie informują m.in. Onet, TVP czy „Wprost”.
Najmocniej przebija się stwierdzenie, że powodem całego zajścia były niewydanie dyrektorowi filiżanki, która stanowi element serwisu w pierwszej klasie w Pendolino, oraz wejście konduktorki do kabiny maszynisty, aby zanieść mu „soczek”.
Spółka wydaje więc komunikat: „Dotychczasowe publikacje medialne nie przedstawiają pełnego kontekstu zdarzenia”.
Jak pisze PKP Intercity, główną przyczyną interwencji Partyki była obecność osoby nieuprawnionej w kabinie maszynisty. Dalej pojawiają się zapewnienia, że dla spółki podstawą jest bezpieczeństwo pasażerów i że to właśnie z troski o nie wynikała interwencja dyrektora.
„Spółka zabezpieczyła i przeanalizowała zapis monitoringu dokumentujący dalszy przebieg zdarzenia. Dotychczasowa analiza nagrania nie potwierdza zarzutów, jakoby dyrektor naruszył nietykalność cielesna kierownika pociągu” – czytamy.
Komentarze w mediach społecznościowych pod informacjami o incydencie wskazują jednak na coś innego. Anonimowi internauci piszą, że do podobnych zachowań ze strony Partyki miało dochodzić już wcześniej. Niektórzy wprost nazywają go „mobberem” i „przemocowcem”.
– Wobec dyrektora Partyki nie było ani nie jest prowadzone żadne postępowanie – zapewniła nas rzeczniczka PKP Intercity Joanna Osińska podczas zwołanej w związku z incydentem konferencji.
„Nie »blurowaliśmy« twarzy”
Na tym samym spotkaniu spółka zaprezentowała dziennikarzom nagrania z zajścia. Trwający 17 minut materiał nie ma dźwięku i zawiera zarówno moment rozmowy Partyki z pracownicą Warsu, jak i jego wizytę w przedziale konduktorskim, podczas której miało dojść do naruszenia nietykalności kierownika pociągu. Ponadto widoczne są momenty wejścia i wyjścia konduktorki z kabiny maszynisty.
Kamery ustawione są w taki sposób, że na nagraniach nie widać żadnych szczegółów. Nawet jeśli możliwe byłoby dostrzeżenie ich po przybliżeniu wideo, spółka zabroniła dziennikarzom rejestracji materiału. Powód? Twarze pasażerów nie zostały zanonimizowane.
– Nie „blurowaliśmy” twarzy. Chodziło nam o to, żebyście państwo mogli w całości ten materiał obejrzeć tak, jak my go widzimy – tłumaczyła rzeczniczka.
Na pytania o zanonimizowanie nagrania i udostępnienie go opinii publicznej odpowiedziała: – Nie mieliśmy takich planów i nie mamy takich planów na ten moment. (…) Być może, jeżeli będzie takie zapotrzebowanie opinii publicznej, podejmiemy taką decyzję. Na ten moment nie myśleliśmy o tym.
Równocześnie dziennikarze zobligowani zostali do podpisania zobowiązania do zachowania poufności. W przeciwnym wypadku zostaliby wyproszeni z pomieszczenia na czas emisji materiału. „Zobowiązuję się nie identyfikować pasażerów, których wizerunek został utrwalony na nagraniach; Zobowiązuję się nie podawać osobom trzecim ani nie rozpowszechniać informacji pozwalających zidentyfikować pasażerów” – brzmią dwa z pięciu punktów dokumentu.
Oświadczenie, które PKP Intercity rozdało dziennikarzom do podpisania (fot. Kanał Zero)
Redakcja Zero.pl zastosowała się do zobowiązania i nie próbowała identyfikować osób uwiecznionych na nagraniu. To one same zgłosiły się do nas.
„Mówił tak, jakby rozmawiał z człowiekiem najgorszego sortu”
– Siedział na ostatnim miejscu w wagonie i poprosił o kawę czy herbatę. Usłyszał, że filiżanki na wózku chwilowo się skończyły. Po prostu fizycznie nie było na nim miejsca, aby zmieścić ich więcej na jeden kurs – relacjonuje jeden z naszych rozmówców.
Prośba o gorący napój ze strony dyrektora nie była „widzimisię”. Wynikała bezpośrednio z usługi. Serwis pokładowy w pierwszej klasie w cenie biletu zawiera ciepły i zimny napój oraz poczęstunek. Tyle że łącznie na wózku obsługi mieści się maksymalnie 30 zestawów filiżanek i spodków, podczas gdy w wagonie znajduje się 45 miejsc – w tym przypadku wszystkie były zajęte.
– Wtedy pan dyrektor zareagował skrajnie arogancko i zganił dziewczynę. Miała plakietkę „uczę się”, wzięła to mocno do siebie. Potraktował ją po chamsku, zarzucając nieprzygotowanie do pracy i grożąc oficjalną skargą – słyszymy.
Skarga nie jest tu bez znaczenia. W zależności od umowy i franczyzobiorcy niektórych pracowników Warsu obowiązywać ma specjalny taryfikator kar. Za niewydanie napoju lub poczęstunku potwierdzone oficjalną skargą pensja ma być obniżana nawet o 1,5 tys. zł.
Cały wagon pierwszej klasy obsługuje jedna osoba. To ona odpowiada za wydanie napojów oraz zebranie zamówień i wydanie przekąsek. – Zmywanie naczyń w ciasnej kuchni pociągowej, gdy bar jest nieustannie oblężony, kucharz przygotowuje posiłki, a obsługa musi w pierwszej kolejności zebrać zamówienia od pasażerów z pełnego wagonu, graniczy z cudem – mówi nam osoba znająca specyfikę pracy w Warsie.
Inna osoba relacjonująca kulisy zdarzenia opowiada, że pani z obsługi podchodziła po kolei do pasażerów i prosiła o „dosłownie pięć minut cierpliwości, żeby móc pójść na zaplecze i przynieść czystą porcelanę”. – Wszyscy podróżni reagowali ze zrozumieniem. Mówili, że spokojnie poczekają – wskazuje.
– O ile inni pasażerowie byli wyrozumiali, o tyle on zaczął podniesionym, aroganckim głosem mówić, że to nie jest standard obsługi pierwszej klasy, że w pierwszej klasie nie ma prawa niczego zabraknąć – dodaje nasz rozmówca.
– Mówił bez wulgaryzmów, ale w sposób tak wywyższający się, jakby rozmawiał z człowiekiem najgorszego sortu – słyszymy. Próbę wyjaśnień ze strony obsługi Partyka miał uciąć krótkim: „Nie interesują mnie pani tłumaczenia”. Chwilę później kobieta obsługująca wagon pierwszej klasy wybuchła płaczem.
Do pracownicy Warsu Partyka odezwał się jeszcze dwukrotnie. Raz, kiedy na chwilę przed otrzymaniem zamówionego poczęstunku wstał i rzucił ironiczne: „Bardzo dziękuję za poczęstunek dla pierwszej klasy. Całe szczęście, że w ogóle go dostałem”. Drugi, kiedy spacerując po peronie podczas akcji ratowników medycznych, zapytał, dlaczego jest taka smutna, skoro przecież nie złoży na nią skargi.
Jak ustaliło nieoficjalnie Zero.pl, wszyscy pracownicy obsługi restauracyjnej mający zmianę tamtego dnia złożyli w centrali spółki WARS S.A. stosowne wyjaśnienia dotyczące całości zdarzenia. Ponadto zaraz po usłyszeniu ze strony Partyki groźby złożenia skargi stworzyli oni notatkę, w której opisali swoją perspektywę. Dokument został potwierdzony podpisem kierownika pociągu.
Na pytania portalu o to, jak z perspektywy pracowników wyglądał przebieg wydarzeń, spółka WARS S.A. odpowiedziała:
„Pracownik złożył notatkę służbową ze zdarzenia w dniu 20 października 2026 r. w pociągu EIP 1604/5, która stanowiła uzupełnienie do raportu Kierownika Pociągu. Przeprowadzone zostało przez WARS S.A. postępowanie wyjaśniające względem pracowników franczyzobiorcy obsługujących wagon Wars biorących udział w zdarzeniu”.
Spółka zaprzecza, jakoby miała wiedzę na temat zdarzeń dziejących się później. Nasze ustalenia wskazują na coś innego.
„Uwięził i naruszał nietykalność”
– Usłyszeliśmy głośną dyskusję. Dyrektor stał w przedziale konduktorskim – mówi jeden ze świadków, pytany o spięcie Partyki z kierownikiem pociągu.
To właśnie mówiąc o tej interwencji, PKP Intercity podkreśla troskę o bezpieczeństwo. Jak twierdzi spółka, dyrektor ds. handlowych zobaczył, jak do kabiny maszynisty wchodzi konduktorka. Łącznie – według informacji od spółki – kobieta przebywała w niej 22 minuty.
Takie zachowanie – tłumaczy spółka – jest niezgodne z wytycznymi. – Żadna z osób postronnych podczas jazdy pociągu nie może przebywać w kabinie maszynisty. Wyjątkiem jest kierownik pociągu, ale musi to być udokumentowane przywołaniem go przez maszynistę – podkreślił podczas konferencji prasowej Sebastian Królikowski, dyrektor Biura Dyspozytury PKP Intercity.
Tyle że realia pracy mają wyglądać zupełnie inaczej. Jedna z osób pracujących na kolei opowiada nam, że normą jest wcześniejsze ustalanie między maszynistą a drużyną konduktorską, co ten chce dostać w międzyczasie do jedzenia i picia. Normą ma być także to, że kierownik pociągu o dostarczenie napoju prosi kogoś innego z drużyny konduktorskiej.
– Tutaj nawet instrukcje w spółce są wewnętrznie niespójne. W przepisach dla maszynistów jest wprost zapis, że drużyna konduktorska ma prawo przebywać w czynnej kabinie, jeśli w składzie nie ma innych miejsc. W instrukcji dla konduktorów zapisano z kolei, że do kabiny wchodzi kierownik pociągu w uzasadnionych przypadkach. Nie ma nigdzie jednoznacznego zakazu wstępu dla członka drużyny konduktorskiej – słyszymy.
Co więcej, obecności drużyny konduktorskiej w kabinie maszynisty niekiedy wymaga sama konstrukcja pociągów. Tak jest m.in. w przypadku Pendolino. – W kabinie maszynisty w zespołach ED250 znajduje się główna szafa sterownicza. Jeżeli pasażerom psuje się klimatyzacja, nie działa Wi-Fi albo gniazdka, ktoś z załogi musi wejść do kabiny, by zrestartować podzespoły w szafie – twierdzi nasz rozmówca.
– Wejście personelu do kabiny maszynisty w trakcie eksploatacji jest czymś całkowicie powszechnym technicznie – podkreśla.
Argumenty dotyczące bezpieczeństwa podróżnych pojawiały się ze strony Partyki już podczas interwencji. – Powoływał się na rzekome bezpieczeństwo podróżnych, podczas gdy sam uniemożliwiał jakąkolwiek reakcję – relacjonuje jeden ze świadków.
O zachowaniu Partyki względem kierownika pociągu mówi wprost: – Uwięził i naruszał nietykalność.
– Gdyby uważał, że w kabinie maszynisty dzieje się cokolwiek zagrażającego ruchowi, miał do dyspozycji interkom i hamulec bezpieczeństwa. Zamiast tego urządził awanturę – słyszymy.
„Mówił, że bardzo źle się czuje i ma wrażenie, że zaraz dostanie zawału”
– Dyrektor stał w przedziale konduktorskim. Konduktorki w tym momencie nie było na miejscu. Mężczyzna zablokował kierownikowi pociągu wyjście z ciasnego przedziału, w którym mieści się właściwie tylko krzesełko i terminal – mówi kolejna z osób znających kulisy zdarzenia.
Stwierdzenie, że w przedziale „mieści się właściwie tylko krzesełko i terminal”, nie jest przesadą. Pomieszczenie zaprojektowane jest z myślą o przebywaniu w nim jednej osoby. Niemożliwe jest nawet wygodne stanie.
Widok na wejście do pomieszczenia kierownika pociągu ED250-007 (fot. Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0), Lichen99)
– Kiedy kierownik pociągu próbował wstać z fotela, dyrektor zaczął fizycznie napierać na niego. Zagradzał przejście – opowiada nasz rozmówca. – Z jego ust padały dosłowne groźby: „Zdejmuję pana ze stanowiska, w tym momencie nie ma pan prawa wykonywania czynności służbowych!”. Obaj panowie krzyczeli, że wzywają policję.
Niemal identycznie zdarzenie relacjonuje drugi z rozmówców. Opisuje, że dyrektor napierał na kierownika pociągu brzuchem. Ostrzeżony o tym, że sprawa zostanie zgłoszona na policję, miał odpowiedzieć arogancko: – Może sobie pan zgłaszać.
– Sposób prowadzenia rozmowy był skrajnie agresywny – słyszymy.
Wtedy też kierownik pociągu miał po raz pierwszy zgłaszać, że jest mu duszno i chce wyjść z przedziału. Tłumaczyć nawet, że „nigdzie nie ucieknie”. – Dyrektor powtarzał, że „trwa kontrola” – mówi nasz rozmówca.
Pytania o to, jaka jest podstawa kontroli, Partyka miał jednak zostawiać bez odpowiedzi.
– Nasze wewnętrzne procedury precyzyjnie określają standard kontroli: kontroler podchodzi, przedstawia się, podaje jednostkę i biuro, które reprezentuje. Wskazuje dokładny przedmiot kontroli, weryfikuje moje uprawnienia i dokumenty. Następnie ma bezwzględny obowiązek wpisać się w raport z jazdy w terminalu mobilnym, zaznaczając odcinek trasy, na którym prowadzona jest kontrola – opowiada nam osoba pracująca na kolei.
Jak usłyszał nieoficjalnie portal Zero.pl, Partyka większości wymogów nie dopełnił.
Interwencja dyrektora trwała dziewięć minut. – Zastałem kierownika pociągu trzymającego się za klatkę piersiową. Mówił, że bardzo źle się czuje i ma wrażenie, że zaraz dostanie zawału serca – relacjonuje jeden ze świadków. Niedługo później kierownik pociągu i konduktorka wezwali karetkę, żeby czekała na stacji Opole Główne.
PKP Intercity nie potwierdza opisanego przebiegu zdarzeń. Na większość pytań odpowiada, że trwa postępowanie wyjaśniające.
Równocześnie spółka powołuje się na nagrania, które zarejestrowały zdarzenie z odległości połowy wagonu, a na dodatek przez zamknięte szklane drzwi. Przy samym przedziale konduktorskim kamer nie ma.
– Chcieliśmy Państwu pokazać jak najwięcej – usłyszeli dziennikarze podczas konferencji prasowej. – Z reakcji pasażerów i tego, że pan dyrektor stoi w korytarzu, można swoje wnioski wyciągnąć.
