Zdecydowana większość obywateli Ukrainy opowiada się za konstruktywnym dialogiem z Polską w sprawie sporów historycznych – wynika z najnowszego badania zrealizowanego przez Kijowski Międzynarodowy Instytut Socjologii. Ukraińcy uważają, że kwestie te należy odpolitycznić, aby nie wpływały na relacje między sąsiadującymi państwami.
- 90 proc. Ukraińców opowiada się za konstruktywnym dialogiem z Polską. Obywatele chcą odpolitycznienia kwestii historycznych.
- Ponad połowa badanych uznaje prawo każdego narodu do własnych bohaterów. Dokładnie 57 proc. odrzuca zewnętrzną ingerencję w tę sferę.
- 33 proc. proc. respondentów chce powołania specjalnych komisji. Ich zdaniem wspólnym stanowiskiem powinni zająć się historycy, a nie politycy.
Analiza nastrojów społecznych pokazuje, że aż 90 proc. Ukraińców popiera współpracę i porozumienie z Polakami. Obywatele Ukrainy wykazują w tej materii duże zrównoważenie, niezależnie od regionu zamieszkania.
Z danych opublikowanych na stronie internetowej Kijowskiego Międzynarodowego Instytutu Socjologii wynika, że 57 proc. respondentów prezentuje podejście pragmatyczne. Uznają oni, że każdy naród ma suwerenne prawo do własnych bohaterów, a inne państwa nie powinny w tę sferę ingerować. Z kolei 33 proc. ankietowanych wskazuje, że wypracowaniem wspólnego stanowiska w sprawach trudnej przeszłości powinny zająć się komisje złożone z historyków, a nie politycy.
Stosunek Ukraińców do Polaków na wykresie
Badacze z Kijowa zmierzyli również ogólny stosunek Ukraińców do Polaków za pomocą siedmiostopniowej skali dystansu społecznego. Wskaźnik ten przez dekady utrzymywał się na poziomie ok. 4, co oznacza stabilną tolerancję. Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji sympatia wobec Polaków gwałtownie wzrosła, osiągając we wrześniu 2023 r. rekordowy wynik 2,9. Był to bezpośredni efekt masowej pomocy humanitarnej i wojskowej płynącej z Polski.
Sytuacja uległa pewnej zmianie pod koniec 2023 r., gdy rozpoczęła się blokada granicy przez polskich protestujących. Spowodowało to wzrost wskaźnika dystansu społecznego do poziomu 4 w 2024 r. oraz 4,1 w 2025 r. Mimo tych napięć, eksperci nie odnotowują w Ukrainie nastrojów antypolskich.
„Dojrzałe i konstruktywne podejście”
Dyrektor KMIS Anton Hruszecki ocenia, że wyniki badań pokazują dojrzałe i konstruktywne podejście społeczeństwa ukraińskiego do sporów historycznych z Polską. Jak podkreśla, obywatele nie chcą narzucać sąsiadom własnej narracji, ale oczekują też szacunku dla swojej pamięci historycznej.
– Dla większości jest to kwestia, która powinna zostać odpolityczniona i nie powinna wpływać na relacje międzypaństwowe ani służyć zdobywaniu poparcia politycznego – wskazuje Anton Hruszecki. Dyrektor instytutu dodaje, że w ukraińskiej przestrzeni publicznej nie ma obecnie znaczących sił budujących kapitał na retoryce antypolskiej.
Ponadto większość Ukraińców poparłaby wysłanie swoich wojsk do Polski, gdyby ta padła ofiarą rosyjskiej agresji.
Badanie KMIS zostało zrealizowane w dniach 17–23 czerwca br. metodą wywiadów telefonicznych. W losowej próbie wzięło udział 1005 dorosłych obywateli Ukrainy ze wszystkich regionów kraju, z wyłączeniem terenów znajdujących się pod rosyjską okupacją.