Rząd Finlandii zapowiedział zniesienie obowiązującego od dziesięcioleci zakazu posiadania broni jądrowej na terytorium kraju. Zmiana przepisów ma zbliżyć politykę Helsinek do praktyk innych państw nordyckich i umożliwić ewentualne rozmieszczenie broni taktycznej w czasie wojny w ramach struktur NATO.
- Rząd Finlandii chce znieść obowiązujący od 1987 r. zakaz posiadania broni jądrowej na swoim terytorium.
- Zmiana ma umożliwić udział kraju w systemie odstraszania NATO i potencjalne rozmieszczenie broni nuklearnej w czasie wojny.
- Decyzja zapada w kontekście napięć z Rosją oraz po przystąpieniu Finlandii do NATO w 2023 r.
Obowiązująca obecnie ustawa o energii jądrowej z 1987 r. zakazuje importu, produkcji, posiadania oraz detonacji materiałów wybuchowych o charakterze nuklearnym na terytorium Finlandii. Regulacja ta powstała jeszcze w realiach zimnej wojny, kiedy kraj prowadził politykę neutralności zarówno względem bloku wschodniego jak i zachodniego.
Wejście do NATO zmieniło fińską doktrynę bezpieczeństwa
Finowie są w przededniu fundamentalnych przeobrażeń swoich dotychczasowych doktryn. Przede wszystkim w 2023 r. Finlandia przystąpiła do NATO, co było bezpośrednią reakcją na pełnoskalową rosyjską inwazję na Ukrainę. To pierwszy kamień milowy zmian. Drugi, to obecna zmiana orientacji strategicznych w sprawach arsenału odstraszania. W opinii części fińskich polityków dotychczasowy zakaz mógłby w razie konfliktu działać na korzyść Rosji, ograniczając możliwości obronne państwa.
Wojna na Bliskim Wschodzie. Siódmy dzień operacji w Iranie [NA ŻYWO]
Fiński minister obrony Antti Häkkänen podkreślił podczas konferencji prasowej, że nowelizacja przepisów jest konieczna, aby Finlandia mogła w pełni uczestniczyć w systemie odstraszania w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego.
– Zmiana jest potrzebna, aby umożliwić obronę militarną Finlandii jako części sojuszu i w pełni korzystać z mechanizmów odstraszania oraz zbiorowej obrony NATO – powiedział Häkkänen.
Projekt nowelizacji trafi teraz do parlamentu. Rządząca prawicowa koalicja dysponuje w nim większością, co istotnie zwiększa szanse na przyjęcie zmian.
Polityka państw nordyckich w sprawie broni jądrowej jest zróżnicowana. Szwecja, Dania i Norwegia od lat deklarują, że nie chcą stałej obecności broni nuklearnej na swoim terytorium w czasie pokoju. Jednocześnie nie wprowadzono tam prawnych zakazów, które obowiązywałyby w przypadku wojny.
Premier Szwecji Ulf Kristersson przypomniał niedawno, że doktryna jego kraju zakłada brak stałego rozmieszczenia obcych wojsk lub broni jądrowej w czasie pokoju. Zastrzegł jednak, że w zupełnie odmiennych realiach bezpieczeństwa takie podejście mogłoby ewoluować.
Debata o roli odstraszania nuklearnego nasiliła się w Europie w związku z rosnącym napięciem w relacjach z Rosją. Francja i Niemcy zapowiedziały niedawno pogłębienie współpracy z europejskimi partnerami w zakresie odstraszania jądrowego. To fundamentalny zwrot w podejściu do bezpieczeństwa na kontynencie.
Najdłuższa granica NATO z Rosją i nowa strategia Helsinek
Znaczenie decyzji Helsinek podkreśla także dystynktywne położenie geograficzne. Finlandia dzieli z Rosją granicę o długości około 1340 kilometrów. To najdłuższa granica NATO z tym państwem w Europie.
W 2024 r. Finlandia podpisała również umowę obronną ze Stanami Zjednoczonymi, która umożliwia amerykańskim siłom korzystanie z 15 fińskich obiektów i stref wojskowych.
Planowane zmiany w prawie nie oznaczają automatycznego rozmieszczenia broni jądrowej w Finlandii. Otworzą jednak możliwość jej obecności w wyjątkowych okolicznościach, jeśli uznają to za konieczne władze kraju i jego sojusznicy w NATO.
