Zdobyła pierwszy złoty medal olimpijski dla Polski, a kilka lat później uczestniczyła w dramatycznej ewakuacji polskiego złota z ogarniętego wojną kraju. Halina Konopacka doczekała się wyjątkowego upamiętnienia. 1 września NBP wprowadzi do obiegu srebrną monetę o nominale 10 zł z jej wizerunkiem.
- 1 września 2026 r. NBP wprowadzi do obiegu srebrną monetę „Halina Konopacka – w służbie Ojczyźnie”. Nominał wynosi 10 zł, a nakład ograniczono do 8 tys. egzemplarzy.
- Moneta przypomina dwa ważne rozdziały życia Konopackiej. Pierwszym był złoty medal w rzucie dyskiem w Amsterdamie w 1928 r., drugim udział w ewakuacji polskiego złota we wrześniu 1939 r.
- Na awersie umieszczono sztaby złota i autobus z epoki. Rewers przedstawia Konopacką oraz motywy olimpijskie, w tym fragment bieżni i gałązkę laurową.
Narodowy Bank Polski przygotował kolekcjonerską monetę poświęconą Halinie Konopackiej. Srebrna moneta o nominale 10 zł trafi do obiegu 1 września 2026 r. Jej projekt przypomina dwa zupełnie różne rozdziały życia pierwszej polskiej mistrzyni olimpijskiej – sportowy triumf oraz udział w dramatycznej ewakuacji polskiego złota po wybuchu II wojny światowej.
Srebrna moneta z wizerunkiem pierwszej polskiej mistrzyni olimpijskiej
Emisja nosi nazwę „Halina Konopacka – w służbie Ojczyźnie”. NBP zdecydował się na upamiętnienie sportsmenki, której życiorys wykraczał daleko poza osiągnięcia na stadionie.
Moneta została wykonana ze srebra próby Ag 999. Ma średnicę 32 mm, waży 14,14 g, a jej maksymalny nakład określono na 8 tys. egzemplarzy. W sprzedaży ma kosztować 360 zł. Będzie można ją kupić w Oddziałach Okręgowych NBP oraz za pośrednictwem internetowego sklepu Kolekcjoner.
Projekt monety został pomyślany jako połączenie dwóch najważniejszych symboli związanych z Konopacką. Z jednej strony przypomina o jej historycznym sukcesie sportowym, z drugiej – o wydarzeniach z września 1939 r.
Co przedstawia moneta NBP?
Na rewersie znalazł się wizerunek Haliny Konopackiej. Kompozycję uzupełniają motywy sportowe: fragment bieżni stadionu olimpijskiego oraz gałązka laurowa, tradycyjnie kojarzona ze zwycięstwem. Element bieżni został również wykorzystany jako część zamykająca kompozycję rewersu.
Znacznie bardziej nietypowy jest awers. Nawiązuje on do jednej z najbardziej dramatycznych operacji przeprowadzonych po rozpoczęciu wojny – wywozu rezerw złota Banku Polskiego. Na monecie umieszczono sztaby złota oraz autobus komunikacji miejskiej z epoki.
Może Cię także zainteresować:
W ten sposób projekt przypomina, że Konopacka zapisała się w historii Polski nie tylko jako olimpijska mistrzyni.
Halina Konopacka zdobyła pierwszy złoty medal olimpijski dla Polski
Halina Konopacka urodziła się w 1900 r. w Rawie Mazowieckiej. Jej nazwisko na trwałe związało się z polskim sportem podczas igrzysk olimpijskich w Amsterdamie w 1928 r.
W rzucie dyskiem zdobyła złoty medal, stając się pierwszą polską mistrzynią olimpijską. Sukces miał szczególną wymowę dla kraju, który niespełna dziesięć lat wcześniej odzyskał niepodległość.
Konopacka reprezentowała warszawski AZS i przez lata należała do czołowych polskich lekkoatletek. Zdobyła łącznie 27 tytułów mistrzyni Polski w różnych konkurencjach. Startowała m.in. w rzucie oszczepem i skoku w dal.
Jej zainteresowania nie ograniczały się jednak do lekkoatletyki. Uprawiała tenis, koszykówkę i piłkę ręczną, a także brała udział w rajdach samochodowych.
Po olimpijskim triumfie stała się jedną z największych gwiazd ówczesnej Polski. Po powrocie z Amsterdamu witano ją z wyjątkowymi honorami, a spotkała się również z prezydentem Ignacym Mościckim. Popularność Konopackiej znalazła odzwierciedlenie w powiedzeniu: Polskę najlepiej sławią „Konopacka dyskiem, Jan Kiepura pyskiem”.
Sportsmenka, artystka i poliglotka
Konopacka wyróżniała się nie tylko wynikami sportowymi. Interesowała się sztuką, grała na fortepianie i znała cztery języki obce. Pisała poezję i zajmowała się malarstwem, a jej wiersze publikował „Skamander”.
Później zaangażowała się również w działalność sportową. Jej biografia pokazuje więc postać znacznie bardziej wszechstronną niż sama mistrzyni olimpijska.
Moneta kolekcjonerska – Halina Konopacka. W służbie Ojczyźnie (fot. Narodowy Bank Polski)
Najbardziej niezwykły rozdział jej życia rozpoczął się jednak wraz z wybuchem II wojny światowej.
Mężem Konopackiej był pułkownik Ignacy Matuszewski, polityk i były minister skarbu. Po rozpoczęciu wojny razem z majorem Henrykiem Floyarem-Rajchmanem odpowiadał za operację wywiezienia złota Banku Polskiego.
Konopacka od początku towarzyszyła mężowi. Nie była jedynie obserwatorką wydarzeń – aktywnie uczestniczyła w transporcie cennych rezerw.
Konwój przemierzał ogarniętą wojną Polskę, a następnie kierował się przez Rumunię, Turcję i Syrię do Francji. Stawką było zabezpieczenie polskiego złota przed przejęciem przez Niemców.
Moneta kolekcjonerska – Halina Konopacka. W służbie Ojczyźnie (fot. Narodowy Bank Polski)
W trakcie tej niebezpiecznej podróży Konopacka prowadziła jeden z autobusów uczestniczących w konwoju. Pomagała również przy przeładunku skrzyń – najpierw z samochodów do pociągu, a później na statek.
To właśnie ten epizod został symbolicznie przedstawiony na monecie NBP za pomocą sztab złota i autobusu.
Złoto uratowano, ale przepadł olimpijski medal
Ewakuacja zakończyła się powodzeniem. Polskie rezerwy zostały wywiezione i zabezpieczone, jednak podczas całej operacji zaginęła niezwykle cenna pamiątka należąca do Konopackiej.
Był nią złoty medal olimpijski zdobyty w Amsterdamie w 1928 r. W wojennym zamieszaniu bezcenny przedmiot został bezpowrotnie utracony.
Konopacka przeżyła wojnę. Po 1945 r. na stałe zamieszkała w Stanach Zjednoczonych. Zmarła w 1989 r. na Florydzie, mając 89 lat.
Rok później jej prochy sprowadzono do Polski. Została uroczyście pochowana w Warszawie na Cmentarzu Bródnowskim.