Aktorka, piosenkarka i jedna z najwybitniejszych polskich interpretatorek piosenki francuskiej zmarła w wieku 92 lat. Joanna Rawik była znana m.in. z utworów „Po co nam to było”, „Romantyczność” i „Nie chodź tą ulicą”. Szczególne miejsce w jej twórczości zajmowała Édith Piaf.
- Joanna Rawik zmarła w wieku 92 lat – o śmierci artystki poinformowała rodzina.
- „Po co nam to było”, „Romantyczność”, „Nie chodź tą ulicą” – to jej najbardziej znane piosenki.
- Przez dekady popularyzowała twórczość Edith Piaf; poświęciła jej książki i monodram „Ptak smutnego stulecia”
O śmierci artystki poinformowała PAP jej rodzina. Miała 92 lata. Przez kilka dekad należała do najbardziej charakterystycznych postaci polskiej estrady, a jej niski, rozpoznawalny głos stał się jednym ze znaków firmowych polskiej piosenki.
Jej kariera nie ograniczała się jednak do przebojów. Rawik była także aktorką, publicystką i popularyzatorką kultury francuskiej. Polskie Radio przypominało, że ze względu na sposób interpretowania piosenek nazywano ją we Francji „Juliette Gréco znad Wisły”.
Nawrocki jako patron prawicy? Siła realna, ale ograniczona
Od kabaretu do wielkich scen
Joanna Rawik urodziła się 31 stycznia 1934 r. w Czerniowcach, wówczas znajdujących się w granicach Rumunii, a obecnie Ukrainy. Jej prawdziwe nazwisko brzmiało Joanna Gronkowska.
Artystyczną drogę rozpoczęła w latach 50. Występowała m.in. w kabarecie Kaczka, gdzie śpiewała piosenki francuskie. Później związała się z krakowskim środowiskiem artystycznym, m.in. klubem Pod Jaszczurami i kabaretem Kundel.
Szybko zwróciła uwagę publiczności charakterystycznym, niskim głosem i sposobem interpretowania tekstów. Do jej najbardziej znanych piosenek należały „Po co nam to było”, „Romantyczność” oraz „Nie chodź tą ulicą”. Za tę ostatnią otrzymała w 1966 roku nagrodę na Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu.
Koncertowała również poza Polską, m.in. we Francji, Czechosłowacji, RFN, Jugosławii, Australii i Stanach Zjednoczonych. Występowała i nagrywała także z polskimi zespołami oraz orkiestrami.
Dekapitacje, ślady krępowania stóp. Naukowcy z Wrocławia badają tajemnicze cmentarzysko
„Piaf była dla mnie kimś więcej”
Najważniejszym rozdziałem jej artystycznej biografii pozostawała jednak Édith Piaf. Rawik zaczęła wykonywać piosenki francuskiej gwiazdy już na początku lat 60. Z czasem Piaf stała się dla niej nie tylko repertuarem, ale niemal osobnym artystycznym światem.
Rawik poświęciła jej książki, audycje radiowe i spektakl teatralny. Była autorką m.in. „Hymnu życia i miłości – opowieści o Édith Piaf” oraz „Ptaka smutnego stulecia”. Prowadziła również audycje poświęcone francuskiej piosence.
W 1999 r. na Festiwalu im. Jana Kiepury w Krynicy odbyła się premiera jej monodramu „Édith Piaf – ptak smutnego stulecia”. Rawik opowiadała w nim historię życia francuskiej piosenkarki, jednocześnie wykonując jej najbardziej znane utwory. Spektakl przez kolejne lata pojawiał się na scenach teatrów i filharmonii w całej Polsce.
W repertuarze znalazły się m.in. „Padam, padam”, „Mon Dieu”, „Hymn do miłości”, „Les feuilles mortes” oraz „Non, je ne regrette rien”.
„Życie i sztuka to jedno”
W rozmowie z PAP w 2021 r. Rawik wspominała moment, gdy po raz pierwszy stanęła przy grobie Piaf.
– Kiedy w 1966 r. stanęłam pierwszy raz nad jej grobem, zrozumiałam, że życie i sztuka to jedno – mówiła.
Jej związki z kulturą francuską były zresztą znacznie szersze. Rawik wykładała historię piosenki francuskiej i wiedzę o kulturze, a także pisała o artystach. W swoim dorobku miała m.in. wspomnienia „Za kulisami sławy” i „Kocham świat: wspomnienia z piosenką”, a także książki poświęcone Wandzie Wiłkomirskiej i historii piosenki.
Przez lata związana z Polskim Radiem
Istotną częścią jej działalności była również praca radiowa. Z Polskim Radiem współpracowała od lat 70. Prowadziła audycje poświęcone artystom i piosence francuskiej. Jedną z nich była „Piaf, czyli wróbel”, poświęcona przede wszystkim twórczości francuskiej artystki.
Radio pozwalało jej robić to, co przez całe życie uważała za swoją misję: przybliżać polskim słuchaczom francuską kulturę i piosenkę, która, jak sama mówiła, była obecna w jej życiu od dzieciństwa.
Rawik miała także doświadczenia aktorskie. Występowała w spektaklach telewizyjnych i filmach, m.in. w „Szkoda twoich łez”, „Strachach” czy „Kryptonimie Turyści”. Jej dorobek aktorski odnotowuje FilmPolski.pl.
Przez lata pozostawała również aktywna jako autorka i pedagog. Jej działalność wykraczała więc daleko poza estradę – była próbą opowiadania o muzyce, kulturze i artystach, których uważała za szczególnie ważnych.
Odznaczona za całokształt twórczości
Za swoją działalność Joanna Rawik została uhonorowana wieloma odznaczeniami. W 2009 r. otrzymała Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, a w 2025 r. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w działalności artystycznej i twórczej.
Jej dorobek pozostaje jednak przede wszystkim zapisany w piosenkach. „Po co nam to było”, „Romantyczność” czy „Nie chodź tą ulicą” przypominają epokę, w której piosenka popularna wymagała nie tylko dobrego głosu, lecz także wyrazistej osobowości i umiejętności opowiadania historii.