Politycy klubu Rozwój Plus przedstawili propozycje mające zatrzymać kryzys demograficzny w Polsce. Wśród pomysłów znalazły się pensja rodzicielska dla opiekunów małych dzieci oraz emerytalna składka rodzinna, która ma rekompensować rodzicom niższe świadczenia emerytalne wynikające z macierzyństwa.
- Pensja rodzicielska w wysokości płacy minimalnej miałaby przysługiwać jednemu z rodziców dziecka do 3. roku życia, niezależnie od zatrudnienia.
- Emerytalna składka rodzinna zakłada, że jedna czwarta składki emerytalnej pracującego dziecka trafiałaby do jego rodziców, rekompensując niższe emerytury matek.
- Według danych przywołanych przez posłankę Agnieszkę Ścigaj do 2060 r. liczba Polaków może zmniejszyć się o niemal 10 mln.
Podczas piątkowej konferencji prasowej w Warszawie politycy inicjatywy byłego premiera Mateusza Morawieckiego ostrzegali, że Polska nie ma już do czynienia jedynie z „problemem demografii”, lecz z prawdziwym kryzysem.
– Znajdujemy się w kryzysie demografii, stoimy przed tragedią demograficzną, dlatego to jest temat, którego nie można nie zauważyć – podkreślił poseł Robert Gontarz.
Posłanka Agnieszka Ścigaj przywołała dane z raportu stowarzyszenia Rozwój Plus, zaprezentowanego tydzień wcześniej. Jak zaznaczyła, prognozy wskazują, że do 2060 r. liczba Polaków może zmniejszyć się o blisko 10 mln, a tylko w ubiegłym roku ubyło 158 tys. mieszkańców kraju – to odpowiednik populacji miasta wielkości Bytomia znikającego z mapy każdego roku.
Pensja rodzicielska dla rodziców małych dzieci
Kluczową propozycją Rozwój Plus jest wprowadzenie pensji rodzicielskiej. Jak wyjaśnił poseł Marcin Horała, świadczenie w wysokości płacy minimalnej przysługiwałoby jednemu z rodziców dziecka do 3. roku życia, byłoby w pełni oskładkowane i opodatkowane, a jego pobieranie nie wykluczałoby jednoczesnej pracy zawodowej. Po ukończeniu przez dziecko trzech lat rodzina miałaby płynnie przechodzić na świadczenie 800+.
Jeśli propozycja weszłaby w życie, przez pierwsze trzy lata zamiast 800 zł miesięcznie rodzice otrzymywaliby ok. 3 600 zł. Rodzina mogłaby wybrać powrót do pracy, opiekę nad dzieckiem w domu i zapisanie dziecka do żłobka – propozycja Rozwoju Plus nie warunkuje świadczenia. Pensja rodzicielska byłaby oskładkowana, co pozwoliłoby budować rodzicom przyszłą emeryturę. Po trzech latach pensja rodzicielska zastępowana byłaby standardowym 800+.
– Zostawiamy wolność wyboru. Tworzymy system, który w żaden sposób nie będzie karał, potępiał, nie będzie mówił młodym ludziom, że jakiś ich wybór życiowy, czy chcą zostać w domu z dzieckiem, czy iść do pracy, jest jakoś lepszy i przez państwo premiowany, a inny jest gorszy i jest przez państwo karany. Nie, tutaj jest pełna wolność wyboru – podkreślił Horała.
Świadczenie zastąpiłoby dotychczasowe formy wsparcia dla najmłodszych dzieci, takie jak „kosiniakowe” czy Aktywny Rodzic, a środki na nie finansujące miałyby zostać przekierowane na nowy program.
Emerytura zależna od liczby dzieci
Drugą filarową propozycją jest Emerytalna Składka Rodzinna, przedstawiona przez posła Szymona Szynkowskiego vel Sęka. Jak argumentował, obecny system karze kobiety za macierzyństwo – niższe składki odprowadzane w czasie opieki nad dziećmi przekładają się na niższe emerytury w przyszłości, mimo że to właśnie te dzieci staną się później płatnikami składek dla całego systemu.
Zgodnie z propozycją, jedna czwarta składki emerytalnej pracującego trafiałaby bezpośrednio do jego rodziców – po jednej ósmej do każdego z nich. Osoby bezdzietne miałyby być chronione mechanizmem zabezpieczającym po 50. roku życia. Według szacunków posła, małżeństwo z czwórką dzieci mogłoby liczyć na emeryturę wyższą nawet o 40 proc. za dwie dekady od wejścia reformy w życie.
Pozostałe propozycje i zaproszenie do debaty
Raport Rozwój Plus zawiera również postulaty wzmocnienia opieki okołoporodowej, rozszerzenia opieki nad dziećmi w godzinach popołudniowych i wieczornych w placówkach edukacyjnych oraz ograniczenia stosowania krótkoterminowych umów zlecenie w celu zwiększenia stabilności zatrudnienia młodych rodziców.
Poseł Gontarz zachęcił do udziału w publicznej debacie nad propozycjami.
– Mamy gotowe propozycje, ale doskonale zdajemy sobie sprawę, że najlepsze pomysły powstają w czasie rozmowy, w czasie dyskusji ze wszystkimi, którzy chcą wyrazić swój punkt widzenia na ten temat – zaprosił do konsultacji na stronie raportdemografia.pl.