Litwa zdecydowała o wprowadzeniu powszechnego poboru mężczyzn do wojska. Prezydent Gitanas Nausėda ogłosił, że nowe zasady zaczną obowiązywać od 2032 r., a liczba powoływanych do służby wzrośnie do około 7,5 tys. rocznie.
- Litwa zdecydowała o wprowadzeniu powszechnego poboru młodych mężczyzn do wojska od 2032 r.
- Liczba osób powoływanych do służby ma wzrosnąć z ponad 5 tys. do około 7,5 tys. rocznie.
- Litewskie władze planują rozbudowę infrastruktury wojskowej i przeszkolenie około 350 dodatkowych instruktorów.
- Kobiety na Litwie nadal będą mogły zgłaszać się do służby wojskowej dobrowolnie.
Od 2032 r. na Litwie ma obowiązywać powszechny pobór młodych mężczyzn do wojska. Decyzję w tej sprawie podjęła w czwartek, 29 października, Rada Obrony Państwa, w której zasiadają najważniejsi przedstawiciele litewskich władz i sił zbrojnych.
– Zdecydowaliśmy, że powszechny pobór zostanie wprowadzony od 2032 r. – poinformował po posiedzeniu prezydent Litwy Gitanas Nausėda.
Obecnie litewska armia powołuje do służby ponad 5 tys. młodych ludzi rocznie. Po zmianach liczba ta ma wzrosnąć do około 7,5 tys. Szacunki uwzględniają sytuację demograficzną kraju oraz fakt, że nie wszyscy poborowi będą zdolni do służby ze względów zdrowotnych.
Nowy system ma objąć mężczyzn. Kobiety nadal będą mogły zgłaszać się do wojska dobrowolnie.
Dlaczego dopiero w 2032 r.?
Litwa nie zamierza wprowadzać nowych zasad natychmiast. Sześcioletni okres przygotowawczy ma pozwolić na rozbudowę infrastruktury wojskowej i zwiększenie liczby instruktorów.
Według prezydenta do przeszkolenia większej liczby rekrutów potrzebnych będzie około 350 dodatkowych instruktorów. Samo przygotowanie jednego z nich zajmuje od trzech do czterech lat.
Konieczna będzie również rozbudowa zaplecza mieszkalnego dla poborowych. Koszt przejścia na nowy system oszacowano na 100–120 mln euro.
Zmienić ma się także zakres szkolenia. Oprócz tradycyjnego przygotowania wojskowego poborowi będą mogli zdobywać umiejętności związane z obsługą dronów. Przewidziano również możliwość wykonywania zadań wspierających straż graniczną i służby ratownicze.
Litewskie władze chcą jednocześnie rozwijać system regularnych szkoleń rezerwistów, aby osoby, które wcześniej odbyły służbę, zachowywały odpowiednie umiejętności.
Nie będzie to pierwszy powrót Litwy do obowiązkowej służby. Częściowy pobór przywrócono już w 2015 r., po rosyjskiej aneksji Krymu. Dotychczasowy system opiera się przede wszystkim na losowaniu osób podlegających powołaniu.
Obowiązkowa służba wojskowa w Polsce? Najnowszy sondaż pokazuje podział
Tymczasem w Polsce opinie na temat przywrócenia obowiązkowej służby wojskowej są podzielone. Z sondażu SW Research dla Zero.pl wynika, że 40 proc. badanych sprzeciwia się powrotowi poboru, 38,3 proc. popiera takie rozwiązanie, a 21,7 proc. nie ma zdania. Różnica między przeciwnikami a zwolennikami wynosi zaledwie 1,7 pkt proc.
Największy sprzeciw wobec poboru deklarują osoby do 24. roku życia – przeciwko jest aż 61,3 proc. z nich. Z kolei największe poparcie odnotowano wśród respondentów z wykształceniem zasadniczym zawodowym (57,4 proc.). W grupie wiekowej 35–49 lat przywrócenie obowiązkowej służby popiera 45,1 proc. Badanie przeprowadzono 4–5 sierpnia 2026 roku na próbie 803 dorosłych Polaków.
Pobór do wojska w Polsce. Co obecnie przewidują przepisy?
W Polsce powszechny obowiązek odbywania zasadniczej służby wojskowej został zawieszony w 2009 r. Nie oznacza to jednak zniesienia obowiązków związanych z obronnością.
Nadal przeprowadzana jest kwalifikacja wojskowa, której celem jest przede wszystkim ustalenie zdolności do służby i uzupełnianie ewidencji wojskowej.
Terminy kwalifikacji na 2027 r. zostały już określone w rozporządzeniu ministra obrony narodowej. Jej ogłoszenie nastąpi 15 stycznia, natomiast komisje będą pracowały od 1 lutego do 30 kwietnia 2027 roku.
Do stawienia się zostaną wezwani przede wszystkim mężczyźni urodzeni w 2008 r., czyli kończący w 2027 r. 19 lat. Obowiązek obejmie również starszych mężczyzn z roczników 2003–2007, którzy nie mają ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej.
Przed komisjami mają stawić się także określone grupy kobiet posiadających kwalifikacje przydatne w wojsku, między innymi medyczne, weterynaryjne, informatyczne czy lotnicze, a także osoby podlegające ponownej ocenie stanu zdrowia.
Samo otrzymanie kategorii wojskowej nie oznacza automatycznego powołania do zasadniczej służby wojskowej. Osoby niepełniące służby mogą zostać zaliczone do pasywnej rezerwy, z której również możliwe są powołania na ćwiczenia wojskowe zgodnie z obowiązującymi przepisami.