We wtorek w Pałacu Prezydenckim dojdzie do spotkania najwyższych władz państwowych. Prezydent Karol Nawrocki, premier Donald Tusk oraz prezes NBP Adam Glapiński będą rozmawiać o przyszłości finansowania polskiej armii. Kością niezgody są dwie wizje programu SAFE: unijna pożyczka oparta na mechanizmach z Brukseli oraz prezydencka propozycja wykorzystania rezerw narodowego banku.
- Rząd opowiada się za unijnym programem pożyczkowym, natomiast prezydent i NBP forsują krajowy model „0 proc.” oparty na rezerwach banku centralnego.
- Zwolennicy opcji unijnej wskazują na ogromną skalę środków, podczas gdy krytycy ostrzegają przed ryzykiem kursowym i unijną warunkowością, której nie ma w projekcie krajowym.
- Spotkanie zwołano tuż przed posiedzeniem Sejmu, co sugeruje, że ewentualne zmiany ustawowe mogą zostać uchwalone w trybie pilnym.
Na wtorek zaplanowano spotkanie z udziałem najwyższych przedstawicieli władz – prezydenta Karola Nawrockiego, premiera Donalda Tuska, wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza i prezesa Narodowego Banku Polskiego Adama Glapińskiego. Przedmiotem rozmów mają być programy SAFE – unijny i polski.
Wszystko, co powinieneś wiedzieć o SAFE 0 proc. Oto argumenty za i przeciw
Unijny SAFE vs SAFE 0 proc.
Po jednej stronie politycznego sporu znalazł się unijny program SAFE, w ramach którego Polska może pożyczyć 43,7 mld euro, czyli prawie 200 mld zł. Maksymalny okres trwania umowy pożyczki to 45 lat, z okresem karencji do 10 lat. Oprocentowanie pożyczki szacuje się na ok. 3 proc. rocznie.
Większość środków wydana ma być w Europie. Krytycy programu wskazują na ryzyko kursowe, mechanizm warunkowości i ograniczenia dotyczące tego, gdzie mogą być wydawane środki z pożyczki. Zwolennikiem tego rozwiązania jest koalicja rządząca, a przeciwnikiem – opozycja.
Mikołaj Raczyński o SAFE 0 proc.: Trudno wskazać istotne zalety ekonomiczne
Po drugiej stronie znalazł się zaproponowany przez prezydenta Karola Nawrockiego i prezesa Adama Glapińskiego program SAFE 0 proc.
Zgodnie z nim to NBP ma pomóc sfinansować zakupy zbrojeniowe, wykorzystując posiadane rezerwy. Pomysłodawcy projektu podkreślają, że ich projekt nie jest pożyczką. Chwalą go za niezależność od Brukseli i brak ryzyka kursowego.
Unijny SAFE został zaakceptowany przez parlament – ustawa czeka na decyzję prezydenta.
Spotkanie na szczycie
Karol Nawrocki zaprosił zainteresowane strony do Pałacu Prezydenckiego. Spotkanie na szczycie rozpocząć ma się we wtorek o 15:00.
„Termin spotkania został wyznaczony jeszcze przed rozpoczęciem najbliższego posiedzenia Sejmu tak aby, jeżeli będzie to konieczne, przeprocedować zmiany ustawowe już w przyszłym tygodniu” – napisał na X Zbigniew Bogucki, Szef Kancelarii Prezydenta RP.
Donald Tusk: są informacje o wecie Nawrockiego do SAFE
We wtorek około południa przed posiedzeniem rządu premier Donald Tusk powiedział, że docierają do niego informacje o wecie prezydenta do ustawy o SAFE.
– To byłby niewybaczalny błąd. Dobrze wiemy, ile Polska włożyła wysiłku w to, aby program powstał – mówił premier. Tusk zapowiedział wdrożenie planu B.