Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadził istotną zmianę dotyczącą finansowania części badań diagnostycznych. Nowe zasady obejmują pacjentów onkologicznych zarówno w trakcie leczenia, jak i po jego zakończeniu. Choć formalnie chodzi o sposób rozliczeń między NFZ a placówkami, skutki tej decyzji mogą odczuć także sami pacjenci.
- NFZ od 25 czerwca wprowadził nowe zasady finansowania badań onkologicznych. Zmiany obejmują też świadczenia realizowane od 1 kwietnia 2026 r.
- Zniesiono stawkę degresywną dla części badań ponad limit kontraktu. Wcześniej placówki dostawały za nie tylko 50 lub 60 proc. standardowej stawki.
- Zmiana może poprawić dostęp do diagnostyki onkologicznej. Placówki nie będą już traciły finansowo na wykonywaniu większej liczby badań.
Nowe zarządzenie prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia obowiązuje od 25 czerwca br., jednak jego zastosowanie obejmuje również świadczenia realizowane od 1 kwietnia 2026 r. Kluczowa zmiana polega na zniesieniu tzw. stawki degresywnej dla wybranych badań diagnostycznych wykonywanych u pacjentów onkologicznych.
W praktyce oznacza to odejście od mechanizmu, który obniżał finansowanie części badań wykonywanych ponad limit wynikający z kontraktu z NFZ.
Problemem było obniżone finansowanie badań ponad limit
Dotychczas placówki medyczne realizujące większą liczbę badań niż przewidywał kontrakt z Funduszem nie otrzymywały pełnego wynagrodzenia za wszystkie świadczenia. Część z nich była rozliczana według obniżonych stawek, wynoszących 50 lub 60 proc. standardowej wartości.
Ten system od lat budził zastrzeżenia świadczeniodawców. Placówki wskazywały, że wykonywanie większej liczby kosztownych badań przy jednoczesnym obniżonym finansowaniu stawało się mniej opłacalne, co mogło ograniczać liczbę dostępnych terminów.
Jak podaje gazetaprawna.pl, właśnie ten mechanizm był jedną z barier wpływających na dostępność diagnostyki onkologicznej.
Kogo obejmują nowe przepisy?
Zmiana dotyczy pacjentów onkologicznych na różnych etapach leczenia. Obejmuje zarówno osoby leczone w ramach karty DiLO, jak i tych pacjentów, którzy zakończyli terapię, ale nadal pozostają pod regularną kontrolą specjalistyczną.
To ważne, ponieważ zakończenie leczenia nowotworu nie oznacza zakończenia opieki medycznej. Wielu pacjentów przez kolejne lata pozostaje pod nadzorem lekarzy w ramach tzw. follow-upu onkologicznego.
Regularne kontrole pozwalają monitorować efekty terapii oraz możliwie szybko wykryć ewentualny nawrót choroby.
Jakie badania obejmuje zmiana?
Nowe zasady dotyczą czterech kluczowych badań diagnostycznych wykorzystywanych w monitorowaniu i kontroli wielu nowotworów.
Chodzi o rezonans magnetyczny, tomografię komputerową, gastroskopię oraz kolonoskopię.
To właśnie te świadczenia zostały wyłączone spod mechanizmu obniżonego finansowania, jeśli są wykonywane w związku z leczeniem onkologicznym lub w trakcie późniejszej obserwacji pacjenta.
Dla pacjentów oznacza to przede wszystkim zachowanie ciągłości diagnostyki także po zakończonej terapii.
Pacjent po leczeniu nadal pozostaje pod opieką
W przypadku wielu chorób nowotworowych kluczowe znaczenie ma regularna kontrola po zakończeniu terapii.
Pacjent po leczeniu raka jelita grubego może przez kolejne lata wykonywać badania kontrolne zgodnie z harmonogramem ustalonym przez lekarza prowadzącego. Często obejmuje to kolonoskopię, tomografię komputerową lub inne badania obrazowe.
Po zmianie zasad placówki otrzymają pełne finansowanie takich świadczeń także wtedy, gdy liczba wykonywanych badań przekroczy limity kontraktowe.
Czy pacjent musi składać dodatkowe dokumenty?
Nowe przepisy nie nakładają na pacjentów żadnych nowych obowiązków formalnych.
Nie trzeba składać wniosku, uzyskiwać dodatkowej zgody ani posiadać aktywnej karty DiLO, aby skorzystać z nowych zasad finansowania.
Zmiana dotyczy wyłącznie rozliczeń między NFZ a placówkami medycznymi. Dla pacjenta sposób korzystania z badań pozostaje bez zmian — świadczenia są realizowane na podstawie skierowania i zgodnie z planem leczenia ustalonym przez lekarza.
Czy zmiana skróci kolejki do rezonansu i tomografii?
Samo zarządzenie nie oznacza automatycznego skrócenia kolejek do badań diagnostycznych. Czas oczekiwania nadal zależy od wielu czynników, takich jak liczba specjalistów, dostępność aparatury czy organizacja pracy placówek.
Zmiana usuwa jednak jedną z istotnych barier finansowych. Placówki nie będą już traciły na wykonywaniu większej liczby badań onkologicznych ponad limit.
To może przełożyć się na większą dostępność świadczeń i poprawę dostępu do diagnostyki, szczególnie dla pacjentów wymagających regularnych badań kontrolnych po zakończeniu leczenia.