W ciągu ostatnich pięciu lat Europa stała się największym importerem broni na świecie – wynika z danych opublikowanych przez Sztokholmski Instytut Badań nad Pokojem (SIPRI). Państwa europejskie znacząco zwiększyły zakupy uzbrojenia w odpowiedzi na zagrożenie ze wschodu oraz malejące zaufanie do gwarancji bezpieczeństwa ze strony Stanów Zjednoczonych.
- Import broni do Europy w latach 2021–2025 był ponad trzykrotnie większy niż w poprzednim pięcioleciu, głównie z powodu wojny na Ukrainie i wzrostu wydatków obronnych państw europejskich.
- Kontynent odpowiada już za 33 proc. światowego importu uzbrojenia, a największymi importerami w NATO są Polska i Wielka Brytania, przy czym zakupy Polski wzrosły o ponad 800 proc. Największym eksporterem broni na świecie pozostają Stany Zjednoczone, podczas gdy udział Rosji w globalnym rynku znacząco spadł po inwazji na Ukrainę.
- Najnowszy raport SIPRI wykazuje, że import broni do Europy w latach 2021–2025 był ponad trzykrotnie większy niż w poprzednim pięcioleciu (2016–2020).
Europa na zakupach zbrojeniowych
Zakupy miały związek z dostawami uzbrojenia dla walczącej z Rosją Ukrainy oraz z odbudową potencjału militarnego państw europejskich po latach ograniczonych wydatków na obronność.
Mathew George, dyrektor programu badań nad transferami broni w SIPRI, powiedział, że gwałtowny wzrost dostaw uzbrojenia do państw Europy przyczynił się do niemal 10-proc. wzrostu globalnego handlu bronią. W rezultacie udział Europy w światowym imporcie uzbrojenia wzrósł do 33 proc., podczas gdy w poprzednim pięcioletnim okresie wynosił 12 proc.
Analitycy zauważają, że mimo rozwoju własnej produkcji zbrojeniowej kraje europejskie bezustannie zwiększają zakupy sprzętu ze Stanów Zjednoczonych. Dotyczy to zwłaszcza samolotów bojowych oraz systemów obrony powietrznej dalekiego zasięgu.
Rosja zmienia swoją historię. „Polskie pomniki są niszczone po cichu”
Raport SIPRI wykazuje, że największym odbiorcą dużych systemów broni na świecie była Ukraina; trafiło tam 9,7 proc. dostaw. Eksperci informują, że to Polska jest największym wśród państw NATO importerem broni w Europie, odpowiadającym za 17 proc. całego importu w tej kategorii. Stanowi to 3,6 proc. całkowitego światowego importu broni. Import uzbrojenia do Polski wzrósł w porównaniu do poprzedniego pięciolecia aż o ponad 852 proc.
Spadek importu w krajach Bliskiego Wschodu
W tym samym czasie import broni do państw Bliskiego Wschodu spadł o 13 proc., chociaż Arabia Saudyjska i Katar pozostają wśród czterech największych indywidualnych nabywców uzbrojenia na świecie. Spadek ten wynika głównie z faktu, że duże zamówienia złożone wcześniej przez Arabię Saudyjską wciąż są realizowane i integrowane z jej siłami zbrojnymi.
Eksperci zwracają przy tym uwagę, że odzwierciedlenia w statystykach nie znalazły jeszcze kolejne, duże zamówienia, które zostały złożone przez państwa Bliskiego Wschodu, jeszcze zanim Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły operację zbrojną przeciwko Iranowi. Wojna przeciwko Teheranowi może – czytamy – dodatkowo zwiększyć zakupy, głównie systemów przeciwrakietowych oraz obrony powietrznej.
USA dominują na rynku eksportu broni
Największym eksporterem uzbrojenia na świecie wciąż pozostają Stany Zjednoczone. Udział USA w globalnym rynku eksportu broni wzrósł do 42 proc., wobec 36 proc. w poprzednim okresie. Drugim największym dostawcą jest Francja z udziałem na poziomie 9,8 proc.
Udział Rosji w światowym eksporcie broni znacząco spadł – z 21 proc. do 6,8 proc. – po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w 2022 r.. Łączny udział krajów europejskich w eksporcie uzbrojenia wyniósł 28 proc., czyli czterokrotnie więcej niż Rosji i pięciokrotnie więcej niż Chin.