Polska szykuje się do wymiany wzorów dokumentów paszportowych. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji planuje nie tylko odświeżenie szaty graficznej i wzmocnienie zabezpieczeń przed fałszerzami, ale również odchudzenie blankietów. Dla Zero.pl zamiary ws. nowych paszportów ocenił ekspert od kryminalistyki dr Krzysztof Konopka. „Próby fałszowania są stosunkowo rzadkie” – podkreślił.
- Eksperci zalecają odświeżenie wyglądu paszportu co 10 lat, aby utrudnić pracę fałszerzom.
- Planowane jest zmniejszenie liczby stron, co ma wymiernie obniżyć koszty produkcji dokumentu.
- MSWiA ma rozważyć usunięcie lub modyfikację hasła „Bóg, Honor, Ojczyzna”, na które wpłynęły liczne skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich.
- Zdaniem eksperta polskie paszporty są rzadko fałszowane. – Skomplikowane do podrobienia, bezpieczne i wiarygodne – ocenił dla Zero.pl.
Rząd planuje zmiany w paszportach. Redakcja RMF FM przekazała, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji chce wprowadzić nowe wzory dokumentów.
Nowe wzory paszportów. Ruszają prace w MSWiA
Jednym z argumentów za modyfikacjami jest konieczność aktualizacji zabezpieczeń. Fałszerze są w stanie rozpracować używaną do produkcji paszportów technologię i tworzyć falsyfikaty coraz bliższe oryginałom. Eksperci zalecają, aby co około 10 lat dokonywać zmiany szaty graficznej dokumentów oraz stosowanych zabezpieczeń.
Podczas dyskusji nad nowymi wzorami paszportów pojawił się pomysł stworzenia oddzielnych projektów dla każdego z województw. W dokumentach umieszczone byłyby obiekty, z których znany jest dany region.
Nowe paszporty mają być również cieńsze – planowane jest zmniejszenie liczby stron w dokumentach. Ma to obniżyć koszty produkcji.
Ekspert o polskich paszportach. "Dokumenty wysokiego bezpieczeństwa"
Zabezpieczenia polskich dokumentów omówił ekspert od kryminalistyki, dr Krzysztof Konopka, biegły sądowy i wykładowca akademicki.
„Polskie paszporty należą do dokumentów wysokiego bezpieczeństwa i spełniają międzynarodowe standardy w zakresie dokumentów podróży. Są dość dobrze zabezpieczone. Obecnie w obrocie mamy nowy wzór z 5 listopada 2018 r., który został zmodyfikowany 23 marca 2022 r.” – ocenił dr Konopka.
Przypomniał, że polskie paszporty są biometryczne – zawierają elektroniczny chip z danymi osobowymi posiadacza, cyfrowym zdjęciem oraz – w przypadku osób dorosłych – odciskami palców, dzięki czemu weryfikacja tożsamości jest znacznie skuteczniejsza, a ryzyko sfałszowania dokumentu w sposób niewykrywalny dla służb granicznych jest minimalne.
Dr Konopka pisze pytany przez Zero.pl, że na tle innych krajów UE i OECD polski paszport wypada bardzo dobrze zarówno pod względem bezpieczeństwa, jak i uznawalności międzynarodowej.
Biegły zwrócił uwagę na wysokie zaufanie innych krajów do autentyczności polskiego paszportu. „Próby jego fałszowania są stosunkowo rzadkie – większość przypadków fałszerstw dotyczy dokumentów cudzych lub wiz, nie samych paszportów biometrycznych” – dodał.
W ocenie dr Konopki zmiany w paszportach, obejmujące nowe wzory graficzne i dodatkowe technologie zabezpieczeń, są - jak się wyraził - naturalnym i ważnym działaniem.
„Techniki fałszowania dokumentów rozwijają się szybko, dlatego regularna modernizacja zabezpieczeń – zarówno elektronicznych, jak i wizualnych – jest konieczna, aby utrzymać wysoki poziom bezpieczeństwa i ochrony tożsamości obywateli. Warto podkreślić, że nowoczesne paszporty działają na kilku poziomach zabezpieczeń jednocześnie: chip elektroniczny, elementy graficzne, mikrodruki, elementy optyczne, hologramy i inne technologie fizyczne” – dodał.
„Polski paszport jest obecnie dokumentem skomplikowanym do podrobienia, bezpiecznym i wiarygodnym, a planowane zmiany pozwolą utrzymać ten standard na najwyższym poziomie. Nowe wzory paszportów nie są jedynie kwestią estetyki – to przede wszystkim inwestycja w bezpieczeństwo obywateli i ochronę przed nowoczesnym fałszerstwem” – podsumował ekspert.
Rzecznik Praw Obywatelskich i posłanka Klaudia Jachira. „Bóg, Honor, Ojczyzna”
Przed laty do Rzecznika Praw Obywatelskich Adama Bodnara wpłynęła skarga. Ponad 1500 osób zwróciło uwagę na umieszczone w paszporcie hasło „Bóg, Honor, Ojczyzna”, które ich zdaniem narusza ich wolność sumienia i wyznania. Dewiza w obowiązującym wzorze paszportu znajduje się w obrysie hologramu zdjęcia, co zdaniem skarżących do RPO sugeruje utożsamianie się danej osoby z opisanym światopoglądem.
RPO przekazał sprawę do szefa MSWiA. Podkreślił, że paszport powinien być neutralny światopoglądowo i poprosił o rozważenie zmian w jego wzorze.
MSWiA ma przyjrzeć się tej kwestii na końcowym etapie prac nad nowymi paszportami.
Posłanka Klaudia Jachira w 2024 r. pytała MSWiA o hasło „Bóg, Honor, Ojczyzna” w poselskiej interpelacji.
„O paszport może wystąpić każdy obywatel i obywatelka Rzeczypospolitej Polskiej niezależnie od światopoglądu i religii czy też jej braku. Wzór paszportu powinien mieć zatem jak najbardziej neutralny charakter wspierający utożsamianie się obywateli i obywatelek o różnych światopoglądach ze swoim państwem lub chociażby przewidywać możliwość wyboru przez osobę wnioskującą o wydanie takiego dokumentu – tego w jakiej oprawie graficznej i tekstowej ma być prezentowany jej wizerunek" – pisała Jachira.
Ministerstwo odpisało posłance, że „nie są prowadzone prace dotyczące zmiany rozporządzenia (...) w sprawie dokumentów paszportowych”. Władze MSWiA dodały, że "nie jest wskazane, aby w obrocie były stosowane różne blankiety tego samego dokumentu paszportowego".
Źródło: Zero.pl, RMF FM