W środę w Kanale Zero Krzysztof Stanowski rozmawiał z prof. Marcinem Matczakiem o karze śmierci. – Jest to element przywracania ładu społecznego – powiedział Krzysztof Stanowski. – Odstrasza, jest izolacją, przy wysokiej nieuchronności także odstrasza i daje szansę mi na poprawienie błędu, jako społeczeństwu, a także daje szansę temu człowiekowi na zmianę – odpowiedział profesor o dożywociu.
- – Radykalizuję się w tym temacie. Myślę, że społeczeństwo się też radykalizuje – powiedział Stanowski.
- – Badania pokazują, że ok. 4 proc. skazanych na karę śmierci jest niewinnych – przedstawił jeden z argumentów przeciwko karze śmierci prof. Matczak.
- W rozmowie przywołano metaanalizę National Research Council, zgodnie z którą nie wiadomo, czy kara śmierci odstrasza przestępców.
Punktem wyjścia rozmowy była głośna sprawa pedofila i zoofila z Kłodzka, którego skazano na karę 25 lat pozbawienia wolności.
– Taka sytuacja, jak z Kłodzka, sprawiła, że przypomniałem sobie, że jestem za karą śmierci. Kiedyś za nią nie byłem, ale im dłużej żyję i im dłużej czytam o różnych bestialskich zdarzeniach (...), tym bardziej sobie uświadamiam, że coraz rzadziej rozumiem przeciwników kary śmierci. Radykalizuję się w tym temacie. Myślę, że społeczeństwo się też radykalizuje – powiedział Krzysztof Stanowski.
W dyskusji przywoływano Immanuela Kanta, św. Tomasza z Akwinu, Michela Foucaulta, św. Jana Pawła II.
Krzysztof Stanowski zauważył, że kara śmierci jest w ok. 50 krajach.
– I to nie są tylko dzikie kraje – dodał.
Prof. Marcin Matczak o karze śmierci: 4 proc. skazanych jest niewinnych
Profesor Matczak przywołał przypadki, w których na karę śmierci skazano osoby niewinne.
– Badania pokazują, że ok. 4 proc. skazanych na karę śmierci jest niewinnych. Po 1976 r. według danych ze Stanów Zjednoczonych 202 osoby zostały zwolnione z death row (celi śmierci) – dodał.
Przywołał badanie przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych, w którym udział wzięły rodziny ofiar i które przeprowadzono natychmiast po egzekucji przestępcy: 2,5 proc. osób miało poczucie „domknięcia”, że „sprawiedliwości stało się zadość”.
Efekt odstraszający kary śmierci: „błędy zarówno w jednych, jak i drugich badaniach”
Krzysztof Stanowski i Marcin Matczak rozmawiali o badaniach mówiących o efekcie odstraszającym kary śmierci – ich wyniki mówiły zarówno o jego istnieniu, jak i o czymś przeciwnym.
Prof. Matczak podsumował wątek, przywołując wynik metaanalizy National Research Council:
– Nie wiemy. (...) Ci ludzie pokazali błędy zarówno w jednych, jak i drugich badaniach.
Zdaniem Marcina Matczaka to nieuchronność kary odstrasza przestępców.
– Uważam, że jest to element przywracania ładu społecznego. To jest moment, w którym społeczeństwo mówi: ten człowiek wykluczył się z naszej społeczności, wykluczył się z człowieczeństwa i nie ma żadnego powodu, byśmy go dalej utrzymywali przy życiu sztucznie tylko dlatego, że nie mamy odwagi go tego życia pozbawić – skomentował Krzysztof Stanowski.
Kara śmierci: kara ubogich, kara rasistowska
Prawnik przedstawił dwa kolejne argumenty przeciwko karze śmierci.
– Mamy dowody na to, że kara śmierci jest karą ubogich (...) W większym procencie ludzie mało zamożni, biedni są skazywani na karę śmierci, dlatego że bogatych stać na dobrych prawników, którzy są w stanie rozmontować procedurę, pokazać wątpliwości – powiedział.
– Jest to kara dyskryminacyjna. Nie ulega wątpliwości, że jest to kara rasistowska. W Stanach Zjednoczonych ona jest karą rasistowską. Ona powoduje większe skazanie osób o niebiałym kolorze skóry – dodał.
Krytyka Izraela: egzekucja przez sąd
W dalszej części rozmowy przypomniano ostatnie zmiany w prawie Izraela.
– Izrael zachował się jak szaleniec. Wprowadził karę śmierci, która jest orzekana wobec konkretnej grupy, gdzie nie potrzeba jednomyślności i jest bardzo krótki okres. To jest zabójstwo przez sąd. To nie ulega wątpliwości. To jest egzekucja przez sąd – powiedział prof. Matczak. Dodał, że Palestyńczycy zapowiedzieli zwiększenie liczby zamachów w odpowiedzi na uchwalone przez Izrael prawo.
– Będziesz miał sytuację eskalacji przemocy. Dwa społeczeństwa będą się zabijały – podsumował.
Poniżej zapis relacji na żywo.