Polacy gromadzą fizyczny pieniądz na potęgę – na koniec I kwartału 2026 r. w naszych domach znajdowało się rekordowe 456,4 mld zł. Pod względem zamiłowania do tradycyjnego pieniądza Polacy są absolutną czołówką Unii Europejskiej. Wyższym odsetkiem gospodarstw domowych gromadzących gotówkę mogą pochwalić się jedynie Niemcy.
- Polacy są miłośnikami gotówki. Na koniec I kwartału br. zgromadzili 456,4 mld zł w przysłowiowych skarpetach i pod materacami.
- W całej UE pod względem udziału gospodarstw domowych w posiadaniu gotówki wyprzedzają nas jedynie Niemcy.
- Rząd dąży do tego, by Polacy więcej pieniędzy przekierowywali na giełdę. Między innymi temu ma służyć projekt Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI).
Łączna wartość gotówki w posiadaniu krajowych podmiotów – gospodarstw domowych, przedsiębiorstw, a także instytucji rządowych i samorządowych – wyniosła na koniec marca 2026 r. 484,3 mld zł – podał Narodowy Bank Polski w raporcie na temat rachunków narodowych.
Dymisja w rządzie. Tusk ogłasza zmianę
Polacy kochają gotówkę, Niemcy jeszcze bardziej
Wśród tych podmiotów największym posiadaczem fizycznego pieniądza są gospodarstwa domowe. Na koniec 2025 r. w przysłowiowych skarpetach leżało aż 94 proc. całkowitej puli gotówki znajdującej się w obiegu krajowym (w ujęciu kwotowym było to 456,4 mld zł). Pozostała część rozkładała się w następujący sposób: sektor finansowy skupiał 4 proc., firmy niefinansowe 2 proc., zaś administracja publiczna (rządowa i samorządowa) zaledwie 0,1 proc.
NBP zaznacza, że wartość gotówki w posiadaniu polskich gospodarstw domowych pozostaje w długoterminowym trendzie wzrostowym.
Pod względem zamiłowania do tradycyjnego pieniądza Polacy są absolutną czołówką Unii Europejskiej. Wyższym udziałem gospodarstw domowych w posiadaniu gotówki mogą pochwalić się jedynie Niemcy. Średnia dla całej Wspólnoty wynosi około 65 proc.
W przeliczeniu na jednego mieszkańca zasoby gotówkowe przeciętnego Polaka na koniec 2025 r. wynosiły 2880 euro – podał NBP. Kwota ta wyraźnie przewyższa unijną średnią, tj. 1901 euro. Choć nasz wynik jest wysoki, to do unijnego lidera znów nam daleko – w Niemczech statystyczny obywatel na koniec ubiegłego roku posiadał w gotówce aż 6175 euro.
Eksperci banku centralnego zwracają szczególną uwagę na strukturę oszczędności, a dokładniej na udział gotówki w całkowitych aktywach finansowych obywateli. Pod koniec 2025 r. wskaźnik ten wynosił w Polsce 11,3 proc. i mocno przewyższał średnią unijną (3,2 proc.). Co więcej, Polska była jedynym państwem członkowskim UE, w którym fizyczny pieniądz stanowił ponad jedną dziesiątą całego majątku finansowego gospodarstw domowych.
„Oznacza to, że pomimo bardzo dobrze rozwiniętego na tle innych państw europejskich systemu elektronicznych płatności, Polacy wciąż cenią sobie gotówkę” – podsumowują autorzy raportu NBP.
Depozyty też trzymają się mocno, a co z lokowaniem pieniędzy w akcje?
Dane o strukturze oszczędności Polaków opublikował też niedawno Polski Fundusz Rozwoju. Pokazują one, że wartość aktywów finansowych ogółem gospodarstw domowych wyniosła na koniec I kwartału br. 4 bln 102 mld 156 mln zł. Była to najwyższa kwota w historii gromadzenia danych na ten temat.
Jak wygląda struktura oszczędności Polaków według PFR? Zaskoczeń nie ma – prym wiodą rachunki w banku i gotówka. Za blisko połowę całego majątku finansowego polskich gospodarstw domowych odpowiadają trzy pozycje:
- konta bankowe (depozyty bieżące) – 26,3 proc.;
- gotówka w ręku – 11,1 proc.;
- uprawnienia emerytalne (a więc np. środki w OFE, na kontach IKE i IKZE czy PPK) – 10,6 proc.
Przypomnijmy, że resort finansów chce przekierować strumień oszczędności Polaków na rynek kapitałowy – temu ma służyć projekt Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI).
Rząd szykuje nowy podatek, co na to prezydent? „Nie sięgamy do kieszeni obywateli”
– Mamy w Polsce niekorzystną strukturę oszczędności z punktu widzenia potrzeb gospodarki i gospodarstw domowych, mamy niską kapitalizację giełdy i niski odsetek instrumentów udziałowych w oszczędnościach, za to duży udział w gotówce, co powoduje, że w niektórych okresach oszczędności Polaków traciły realnie na wartości – mówił w ubiegłym tygodniu na konferencji poświęconej OKI minister finansów i gospodarki Andrzej Domański.