Dokładnie 13 czerwca 2026 roku mija 25 lat od formalnego powstania Prawa i Sprawiedliwości. Ugrupowanie założone przez braci Lecha i Jarosława Kaczyńskich stało się jedną z najważniejszych sił politycznych w historii III Rzeczypospolitej, dwukrotnie przejmując władzę i wywierając istotny wpływ na kształt polskiej polityki.
- Prawo i Sprawiedliwość zostało zarejestrowane 13 czerwca 2001 roku z inicjatywy braci Lecha i Jarosława Kaczyńskich.
- Ugrupowanie dwukrotnie wygrywało wybory parlamentarne i przez osiem lat nieprzerwanie sprawowało władzę, co jest rekordem w historii III RP.
Pierwszym prezesem partii był Lech Kaczyński, a od 2003 roku funkcję tę nieprzerwanie pełni Jarosław Kaczyński. - PiS już w swoim debiucie wyborczym w 2001 roku zdobyło miejsca w Sejmie, uzyskując blisko 10 proc. głosów.
Prawo i Sprawiedliwość zostało zarejestrowane 13 czerwca 2001 roku, choć pierwsze komitety organizacyjne działały już kilka miesięcy wcześniej. Powstanie partii było związane m.in. z rozpadem Akcji Wyborczej Solidarność oraz rosnącą popularnością Lecha Kaczyńskiego, który wówczas pełnił funkcję ministra sprawiedliwości. Wśród współtwórców ugrupowania byli także Jarosław Kaczyński i Ludwik Dorn.
Kaczyński, Marcinkiewicz, Szydło, Morawiecki
Pierwszym prezesem PiS został Lech Kaczyński. W 2003 roku stery partii przejął Jarosław Kaczyński, który pozostaje jej liderem do dziś.
Już w pierwszych wyborach parlamentarnych w 2001 roku nowa partia zdobyła 9,5 proc. głosów i weszła do Sejmu. Cztery lata później PiS wygrało wybory parlamentarne, a Lech Kaczyński został prezydentem RP. W latach 2005–2007 ugrupowanie tworzyło rząd najpierw pod kierownictwem Kazimierza Marcinkiewicza, a następnie Jarosława Kaczyńskiego.
Kaczyński na przesłuchaniu. Tłumaczył się z głośnej sprawy
Największy sukces partia odniosła jednak w 2015 roku, gdy samodzielnie zdobyła większość w Sejmie. PiS utrzymało władzę przez dwie kadencje, tworząc rządy kierowane kolejno przez Beatę Szydło i Mateusza Morawieckiego. Był to najdłuższy nieprzerwany okres sprawowania władzy przez jedno ugrupowanie w historii III RP.
Po wyborach parlamentarnych w 2023 roku Prawo i Sprawiedliwość pozostało największą pojedynczą partią w Sejmie, jednak utraciło zdolność do utworzenia większości rządowej i przeszło do opozycji.
Ćwierć wieku po powstaniu ugrupowanie pozostaje jednym z głównych uczestników polskiej sceny politycznej. Dziś stabilność partii wystawiona jest na najpoważniejszą próbę, oraz próbę sił poszczególnych frakcji, które według opinii części komentatorów, rozsadzają PiS.
Nowe stowarzyszenie w PiS. Sasin: To pięść Kaczyńskiego
Mimo zmian pokoleniowych i licznych przetasowań w krajowej polityce, jego liderem niezmiennie pozostaje Jarosław Kaczyński, jeden z ostatnich aktywnych polityków współtworzących partię w 2001 roku.