Zapewnienie napojów, organizacja pracy, dodatkowe środki ochrony, a w przyszłości także przestrzeganie ustawowych limitów temperatur. Przepisy dotyczące pracy w upałach stają się coraz bardziej szczegółowe. Wyjaśniamy, co już dziś należy do obowiązków pracodawcy i co zmieni się od 2027 r.
- Kodeks pracy już dziś nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków pracy podczas upałów, mimo braku jednej maksymalnej temperatury granicznej.
- Od 11 stycznia 2027 r. zacznie obowiązywać nowe rozporządzenie wprowadzające konkretne limity temperatur w miejscu pracy.
- Maksymalna dopuszczalna temperatura wyniesie 35 st. C w pomieszczeniach i 32 st. C przy pracach fizycznych na otwartej przestrzeni.
- Już po przekroczeniu 28 st. C w pomieszczeniu (25 st. C na otwartej przestrzeni) pracodawca będzie musiał wdrożyć rozwiązania techniczne lub organizacyjne.
Lato w 2026 r. nie przyzwyczaja nas do stabilnych warunków. Korzystając z chwili względnego spokoju atmosferycznego, można przypomnieć, jakie obowiązki w związku z upałami ma już dziś pracodawca oraz co zmieni się od nowego roku.
Jakie obowiązki pracodawca ma już teraz?
Obowiązujące przepisy nie określają jednej maksymalnej temperatury, po której przekroczeniu pracownik może automatycznie odmówić pracy. To nie znaczy jednak, że pracodawca może ignorować upały. Kodeks pracy nakłada na niego obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
Czytaj także: W upały szef da wolne. Wiadomo, kiedy nowe przepisy wejdą w życie
W szczególności pracodawca jest obowiązany organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne warunki, reagować na zmieniające się okoliczności jej wykonywania i dostosowywać do nich środki ochrony. W praktyce oznacza to, że w czasie fali upałów pracodawca powinien ocenić, czy temperatura, wilgotność powietrza, nasłonecznienie, rodzaj wykonywanej pracy i wysiłek fizyczny nie powodują nadmiernego ryzyka.
Jeżeli warunki stają się uciążliwe, konieczne może być wprowadzenie dodatkowych rozwiązań organizacyjnych, takich jak dodatkowe przerwy, zmiana godzin pracy czy zapewnienie zacienionych miejsc odpoczynku.
Na pracodawcy spoczywa też konkretny obowiązek zapewnienia napojów oraz właściwej organizacji pracy i ochrony przed nadmiernym obciążeniem cieplnym.
Już od 11 stycznia 2027 r. spodziewać możemy się rozszerzenia obowiązków pracodawców związanych z upałami, gdyż w Dzienniku Ustaw opublikowano długo wyczekiwane rozporządzenie ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z 9 lipca 2026 r. Nowelizacja reguluje dopuszczalne maksymalne temperatury w środowisku pracy powodowane czynnikami atmosferycznymi.
Maksymalny limit temperatury
Pracodawca będzie musiał zapewnić, aby temperatura nie była wyższa niż:
- 35 st. C w pomieszczeniach pracy,
- 32 st. C przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, związanych z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet.
W razie przekroczenia tych temperatur praca nie będzie mogła być wykonywana.
Obowiązki poniżej progów maksymalnych
Nowe przepisy nie dotyczą wyłącznie sytuacji ekstremalnych. Gdy temperatura z uwagi na warunki atmosferyczne przekroczy:
- 28 st. C w pomieszczeniu pracy,
- 25 st. C przy pracach w pomieszczeniu związanych z wysiłkiem fizycznym powodującym efektywny wydatek energetyczny powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet,
pracodawca będzie musiał zapewnić odpowiednie rozwiązania techniczne obniżające lub ograniczające wzrost temperatury (chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają) albo zastosować rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników.
Przy pracy na otwartej przestrzeni obowiązek zastosowania rozwiązań organizacyjnych pojawi się już po przekroczeniu 25 st. C.
Może Cię zainteresować: Zwolnienia w Pyszne.pl. Związkowcy przyszli do Sejmu i apelują do rządzących
Konsultacja z pracownikami i informacja
Rozwiązania organizacyjne pracodawca będzie ustalał po konsultacji z pracownikami w ramach komisji BHP. Jeżeli natomiast taka komisja nie działa u pracodawcy, rozwiązania organizacyjne będą ustalane w trybie przewidzianym w art. 237¹¹a Kodeksu pracy, po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.
Po zakończeniu konsultacji pracodawca będzie musiał poinformować pracowników o ustalonych rozwiązaniach w sposób przyjęty w zakładzie pracy.
Wyłączenia
Nowe przepisy nie będą dotyczyły niektórych rodzajów prac oraz nie będą miały zastosowania m.in. do funkcjonariuszy.
Nowe rozporządzenie wejdzie w życie w styczniu 2027 r., więc tego lata formalnie jeszcze z niego nie skorzystamy. Ale warto już teraz wiedzieć, dokąd zmierzają przepisy, i pamiętać, że obowiązki pracodawcy związane z upałami nie zaczynają się dopiero przy 35°C. Istnieją już dziś.
Kolejna fala gorąca to nie kwestia „czy", tylko „kiedy". Lepiej być na nią gotowym.
