Burzliwy szczyt szefów państw i rządów Unii Europejskiej. Liderzy UE kłócili się między innymi o unijny system handlu emisjami ETS. Grupa krajów członkowskich wskazywała go jako winnego wysokich cen energii. Ursula von der Leyen zapowiedziała dodatkowy zastrzyk gotówki dla krajów odchodzących od węgla i obniżki dla wrażliwych branż.
- Spór o ETS na szczycie Rady Europejskiej. Grupa krajów zwracała uwagę na gwałtowny wzrost cen energii po wydarzeniach na Bliskim Wschodzie.
- Komisja Europejska szykuje obniżki opłat dla branż wrażliwych. Szefowa KE Ursula von der Leyen zapowiada kilkadziesiąt mld euro wsparcia dla dekarbonizacji.
- Przedmiotem największych tarć na szczycie był węgierski sprzeciw wobec udzielenia Ukrainie pożyczek wartych 90 mld euro. W ogniu krytyki liderów kolejny raz znalazł się premier Viktor Orban.
Uczestnicy szczytu Rady Europejskiej spierali się o zmiany w unijnym systemie handlu emisjami ETS. Część krajów zaciekle krytykowała system, zwracając uwagę, że podwyższa on ceny energii. Druga grupa krajów broniła systemu jako fundamentalnego instrumentu przejścia Unii na czystą energię.
„Gwałtowny wzrost cen energii, który nastąpił po amerykańsko-izraelskich atakach na Iran i zablokowaniu Cieśniny Ormuz przez Teheran, nadał nowy wymiar dawnym sporom między dwiema grupami rządów” – relacjonuje Politico.
Kardynał Konrad Krajewski: Papież Franciszek mówił, że konto jest dobre, gdy jest puste
Kolejne 30 mld euro na dekarbonizację
Jak podaje portal, kanclerz Niemiec Friedrich Merz podkreślał znaczenie borykającego się z problemami systemu. Chociaż przywódcy zgodzili się wprowadzić pewne „dostosowane do potrzeb” zmiany, podkreślił, że „nie kwestionują samego systemu” – mówił Friedrich Merz (wszystkie cytaty za Politico).
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen poinformowała po zakończeniu szczytu, że UE uruchomi program wsparcia inwestycji o wartości 30 mld euro. Ma on pomóc państwom członkowskim w finansowaniu działań na rzecz odchodzenia od węgla. Program ma być finansowany z systemu ETS.
Marta Nawrocka odwiedzi Biały Dom. Zaprosiła ją Melania Trump
Jak stwierdziła Von der Leyen, „kluczowymi elementami są szybkość i solidarność”. „Szybkość oznacza, że pierwszeństwo mają ci, którzy zgłoszą się pierwsi. Solidarność [oznacza], że państwa o niższych dochodach będą miały zagwarantowany dostęp do tego ważnego wsparcia finansowego” – podkreśliła.
UE chce obniżyć opłaty sieciowe dla wrażliwych branż
Odnosząc się dalej do rosnących kosztów energii, Ursula von der Leyen kolejny raz zachęciła państwa członkowskie do wykorzystania istniejących przepisów UE w celu obniżenia podatków oraz do wykorzystania krajowych systemów dofinansowania przedsiębiorstw i gospodarstw domowych borykających się z trudnościami.
Przewodnicząca KE zapowiedziała ponadto nową inicjatywę legislacyjną mającą na celu obniżenie opłat sieciowych dla branż wrażliwych. Komisja będzie współpracować z państwami członkowskimi nad opracowaniem krajowych programów łagodzenia presji cenowej.
Awantura o Orbána i Ukrainę
Największe emocje na szczycie wzbudziła nieudana próba odblokowania programu pożyczkowego dla Ukrainy walczącej z rosyjskim najeźdźcą. Chodzi o 90 mld euro, kluczowe dla utrzymania płynności finansowej Kijowa. Węgry wciąż blokują jej uruchomienie, akcentując swój spór z Ukrainą o dostawy ropy naftowej.
Według Politico, na sali obrad przewodniczący Rady Europejskiej António Costa ostro skrytykował zachowanie premiera Węgier Viktora Orbána, nazywając je „nie do przyjęcia” i uznając za naruszenie zasad współpracy leżących u podstaw funkcjonowania UE.